حسود هرگز نیاسود ! ( سخنی در نبود اخلاق و شرافت پیش جویی پیشه ای در ایرانیان )

 

 

مدت هاست که درباره فیلم هایی که دیده ام، در وبلاگم ننوشته ام؛

مدت هاست که چون گذشته، آن گونه که باید و شاید وبلاگ ننوشته ام !

در این روزگار پر گزند، در این مرز پر کینه و بخل و خشم و حسد، می بایست اندکی کنار می کشیدم تا حساسیت برخی همکاران و شبه همکاران - آخر در فضای بهداشت و سلامت روان و اجتماع، بسیاری خود را صاحب نظر تر از روانپزشکان و روانشناسان بالینی می دانند؛ رشته مان جراحی مغز و اعصاب، قلب، چشم و مانند آن نیست که شبه همکاران در حاشیه مانده مان جرات و جسارت زدن " حرف مفت " به خودشان ندهند- فرو نشیند. ( دیپلمه بی کار برق و اتومکانیک هنرستانی و فلان لیسانسه روزنامه نگاری، حقوق یا جامعه شناسی در این مرز پر گزند، مشاور و رواندرمانگر می تواند باشد؛ اما از دید شبه همکاران ما، روانپزشکان نمی توانند !! )  

در این مرز پر گزند، شکست خورده و ناکام باشی، با دست بر سرت می کوبند و ریشخندت می کنند؛ کامیاب و پیروز و سرفراز باشی، با گرز بر سرت می کوبند و ترور شخصیتت می کنند.

جراحان و پزشکان داخلی، برای زیر سوال بردن همکاران شان، سواد و دانش و متد نسخه نویسی و شیوه جراحی آنان را به زیر پرسش می کشانند، اما در عرصه همکاران و شبه همکاران " بهداشت و سلامت روان " ( !!! )، رقیبان به مزاج شخصیتی، خلقی، اضطرابی و خلاصه کل محور یک و دو هم می تازند و شیوه زندگی آنان را به زیر پرسش می نشانند.

خلاصه در این آشفته بازار مشاوره و رواندرمانی، آن چه که فراوان است، سلیته بازی و گیس و گیس کشی ست؛ مشاوران رسته های گوناگون همدیگر را قبول ندارند؛ جمعن با روانشناسان نمی سازند؛ و هر دو در جبهه ای واحد، روانپزشکان را در پهنه بهداشت و سلامت روان، هیچ کاره می دانند؛ روانپزشکان هم اغلب آنان را حداکثر در حد ماماها و پرستارها می دانند و تحویل نمی گیرند !!!!

خوب هویداست تکلیف امثال من که این میان به آشتی، همیاری و همکاری این سه رشته می اندیشند، چه می شود؛ درست همانند آنان که وسط چاقوکشی و دعواهای خیابانی، می شتابند تا میانجی شوند و بیش از همه، و از هر دو سوی جبهه زخم و ضربت نوش جان می کنند !!!!!

جالب و خنده دار آن جاست که برخی همین مشاوران و رواندرمانگران، خود را رسولان  " رعایت شرافت و اخلاق حرفه ای " شناسانده اند و ادعای لزوم پیروی مردمان در اخلاق و انسانیت از آنان داشته و دارند؛ من که ندیدم مطالعه دانش هایی همچون مشاوره، روانشناسی، روانپزشکی، انسان شناسی، حقوق، جامعه شناسی و دیگر علوم " انسانی"، آن چنان به رشد اخلاق و انسانیت کسی انجامیده باشد که هر که هر چه دارد، از پر قنداق دارد !!!!!!

اکنون که امثال جناب آقای " دکتر ب... " - استاد رشته مشاوره دانشگاه علامه - شرافت گریزانه و بی پروا، سر کلاس درس به روانپزشکانی همچون من می تازد و در همان گام نخست، پیش از ترور شخصیت دیگران، خود را به زیر پرسش می کشاند - بگذار تا ما هم به جای آن که میان جبهه ستیز پر هیاهوی روانپزشکان و مشاوران - روانشناسان را در صفحه گزارش اجتماعی روزنامه شرق بگیریم و آشتی کنان بنویسیم، پوستین کرگدن و ببر بیان مان بر تن کنیم، و رستم وار تا خوان هفتم شمشیر و سپر بر کف، کمان بر پشت و گرز در انبان بتازیم و وبلاگ مان را بنویسیم.

هنگامی پس از کسب بورد تخصصی اعصاب و روان در آزمون شهریور ماه ۱۳۸۶، روزی استاد بزرگوارم دکتر طریقتی، در مطب فراموش ناشدنی اش، هشدار داد که تا مدتی زیاد مقاله ننویس و به استراحت و حداکثر کار ترجمه و تالیف کتاب بپرداز و کلاس و کارگاه برگزار مکن تا سن و سالت از چهل فراتر برود که ایران مهد جوان ستیزی تا اندازه پسرکشی ست. اما نیازهای معیشتی و لزوم جدی گرفتن اقتصاد در گذران زندگی، اجازه سر فرود آوردن در برابر این اندرز دوراندیشانه و مدبرانه را نداد. چاره ای جز تاختن نداشتم؛ چه گونه می توانستم بار مالی - معیشتی خانواده دو نفری نوخاسته ام را همچون دوران مجردی - آن هم در سن ۳۴-۳۵ سالگی و پس از گرفتن بورد تخصصی اعصاب و روان - بر دوش خانواده بگذارم؟!؟

اکنون که یاوه گویان و هرزه بافان، دل به تهمت و ترور خوش داشته اند، می گذارم تا این بینوایان ناکام لبریز از خشم و حسد و بخل و کینه، هر چه می خواهند بگویند، بلکه سوزش سخت و سهمگین اسافل شان فرو نشیند !!!!!!!

به راستی، کدامین در درازای عمر کوتاه دانش های مشاوره و رواندرمانی در ایران، کدامین روانپزشک، روانشناس، مشاور یا مددکاری، این چنین از زندگی حضر و سفر خویش، صادقانه آشکارا پیش چشم و ذهن دیگران سخن بر زبان رانده و نوشته است و از ترس افشا شدن احتمالی نام و نشان مراجعان و بیمارانش، همه ی case ها را با ضمیر اول شخص منفرد در کارگاه ها و کلاس هایش مطرح ساخته است؟!؟

پس بگذار به حرف مفت گریزان از اخلاق و شرافت رقابت حرفه ای شان دل خوش دارند؛ به قول برخی همکاران: « راه ما از سوم راهنمایی از آنان جدا بوده و میان معدل کتبی دیپلم، کیفیت ( نوع ) دیپلم و جایگاه رشته دانشگاهی نخستین و دومین مان فرسنگ ها فاصله بوده و هست ». سال ها با این سخن فاصله گرفته بودم.

افسوس که شیوه و شرافت پیشی جویی ( رقابت ) در پیشه، در میان ایرانیان درون و برون میهن، سخت بیمارگونه ( پاتولوژیک ) بوده و هست. یادمان نرود که در واپسین سفر « آن پسره، آن جوانک خل و چل » ( تعبیر شفاهی استادان دانشگاه تهران همدوره صادق هدایت، درباره او )، در پاریس، آن استاد ممتاز و ماندگار دانشکده ادبیات پارسی دانشگاه تهران و چهره ماندگار وزارت فرهنگ مان، با نسخه های دستنویس و کهن شاهنامه و ... - میراث ملی میهن - لای پالتویش به دنبال خریدار نسخه ها و کتاب های عتیقه خاورمیانه می گشت ( " آشنایی با صادق هدایت، م. ف. فرزانه - نشر مرکز " ) و صادق هدایت، سرگردان و حیران، حساب واپسین فرانک هایش را می کرد !!!!!!!!

و اکنون من آن پسره، آن جوانکم که دل به مطب و کلینیکی کوچک در تهران خوش داشته ام و القاب و عنوان های رنگارنگ ناماندگار پس از مرگ حتمی و قطعی را برای این گونه بزرگواران باقی گذاشته ام. من در پشت میز مطب یا لپ تاپ ناهمایونی کاشانه ام، شبانه روز به دنبال کار حرفه ای و رسالت میهنی خویش هستم؛ به نانی سیرم و به درهمی خرسند.

حسود هرگز نیاسود، اما من زین پس آسوده و آرام دوباره می نویسم؛ با همان رصد همیشگی دوستان و دشمنان در وبلاغ و فیس بوغ؛ زندگی ساده و بی غل و غشم در آیینه ای مجازی و گیتی گستر، آن چنان شفاف و آشکار است تا فاش فریاد زده باشم که از محاسبه باکم نیست... 

                

 

سومین دوره کارگاه آموزشی تخصصی آسیب شناسی روانی ( سایکوپاتولوژی ) دکتر بهنام اوحدی

 

 

 

                                               به نام پروردگار بخشنده ی مهربان 

 

در راستای برگزاری کارگاه های آموزشی تخصصی ، سومین دوره کارگاه آموزشی تخصصی « آسیب شناسی روانی ( سایکوپاتولوژی ) » ، از آدینه ( جمعه )  بیست و چهارم دی ماه ۱۳۸۹ ، به گونه یک هفته در میان، از ساعت ۹ بامداد تا ۱۳ ، برای دانش جویان و دانش آموختگان رشته های مشاوره ، روان شناسی ، پزشکی و پیراپزشکی ، علوم تربیتی ، مددکاری ، حقوق و جرم شناسی ، فلسفه ، جامعه شناسی ، انسان شناسی ، نمایش ( تئاتر ) ، نمایشنامه نویسی و سینما برگزار خواهد شد.

در این کارگاه ، « مبانی مغزی روان و رفتار و آسیب شناسی روانی ( سایکوپاتولوژی ) اختلالات روانی » - از جمله : اختلالات شخصیت ، اختلالات خلقی ، اختلالات اضطرابی ، اختلال اسکیزوفرنی ، اختلالات سایکوتیک ، اختلالات پیکری سازی( سوماتوفورم ) ، روان تنی ( سایکو سوماتیک ) ، اختلالات نگهداشت تکانه ، اختلالات خواب ، اختلالات خوردن ، اختلال سازگاری ( انطباق ) ، اختلالات مصرف و وابستگی ( اعتیاد ) به مواد مخدر ، محرک ، الکل و سیگار ، فراموشی و آشفتگی ذهنی ( دمانس و دلیریوم ) ، اختلالات ساختگی ، نشانگان خستگی مزمن و ضعف اعصاب ، اختلالات تجزیه ای ، اختلال بیش کنشی کودکان ، نوجوانان و بزرگسالان ، درخودماندگی ( اوتیزم و آسپرگر ) ، اختلال ستیز و رویارویی جویانه ، اختلال سلوک ، اختلال تیک ، پس ماندگی ذهنی ، و روانپزشکی قانونی و جرم شناختی تدریس خواهد شد.   

دانش جویان و دانش آموختگان خواهان شرکت در این کارگاه شصت ساعته - که در پانزده جلسه چهار ساعته برگزار می شود - تا پیش از این تاریخ با شماره تلفن های ۲۲۰۳۸۵۳۲ ، ۲۲۰۳۸۵۳۳ ،  ۰۹۱۳۱۱۷۰۶۲۴ و ۰۹۱۹۴۹۴۲۰۶۰ تماس گرفته و به نشانی تهران ، خیابان ولی عصر ، رو به روی پارک ملت ، کمی بالاتر از بازار صفویه ، ساختمان صورتی ، طبقه ی چهارم ، واحد بیست و هفت ، مطب روانپزشکی و کلینیک جنسی ، زناشویی و خانوادگی دکتر اوحدی مراجعه کنند.

بدیهی ست به دلیل محدودیت شمار شرکت کنندگان در کارگاه ، اولویت به ترتیب ثبت نام خواهد بود.

به شرکت کنندگان در این کارگاه ، گواهی نامه ی شرکت در « کارگاه آموزشی تخصصی » داده خواهد شد.

 

 

سرفصل کارگاه سکسولوژی بالینی و سکس تراپی دکتر بهنام اوحدی در سال 1390 خورشیدی

 

 

                                         به نام پروردگار بخشنده ی مهربان

                          سرفصل کارگاه آموزشی تخصصی پنجاه ساعته

                             سکسولوژی بالینی و سکس تراپی

                                       دکتر بهنام اوحدی

 

جلسه نخست - اختلالات و صفات شخصیت ( Personality: Temperament & Character )و پیوستگی و نقش آن ها در خواست ها ، کشش ها و کنش ها ( تمایلات و رفتارها ) ی جنسی آدمیان  

جلسه دوم - اختلالات و سرشت خلقی ( Mood )  ، اضطرابی ( Anxiety ) و وسواس ( Obsessions & Compulsions ) های گوناگون آدمیان و پیوستگی و  نقش آن ها در خواست ها ، کشش ها و کنش ها ( تمایلات و رفتارها ) ی جنسی ایشان

جلسه سوم - تاریخچه ی سکسوالیته در ایران و جهان و واژگان شناسی ( ترمینولوژی تخصصی: جنسیت، هویت جنسیتی، نقش جنسیتی، گرایش جنسی و رفتار جنسی ) در سکسولوژی بالینی و سکس تراپی؛  مراحل رشد روانی- جنسی ( Psychosexual ) آدمیان در کودکی و پیوستگی و نقش آن ها در خواست ها ، کشش ها و کنش ها ( تمایلات و رفتارها ) ی جنسی ایشان در بزرگ سالی

جلسه چهارم - بلوغ و ویژگی های پیکری و روان شناختی آن و پیوستگی و نقش آن ها در خواست ها ، کشش ها و کنش ها ( تمایلات و رفتارها ) ی جنسی آدمیان در بزرگ سالی؛ معیارهای بهنجار ( نرمال)  و نابهنجار ( ابنورمال ) و بیمارگونه بودن خواست ها ، کشش ها و کنش ها ( تمایلات و رفتارها ) ی جنسی آدمیان؛  خود ارضایی ( Masturbation ) : جدا ساختن موارد بهنجار ( نرمال ) از نابهنجار ( ابنورمال ) و تشخیص ، پیشگیری و درمان بیمارگونه ( سایکوپاتولوژیک )

جلسه پنجم -  رفتارها و خواسته های گوناگون ( متنوع ) جنسی؛  تشخیص ، پیشگیری و درمان انحراف ( Paraphilia ) های جنسی

 جلسه ششم - تشخیص و شیوه های برخورد بالینی با اختلال هویت جنسی ( Transsexualism ) و دو جنسیتی ( هرمافرودیزم حقیقی و کاذب ) همراه با پرسش و پاسخ با مورد ترنس سکشوال

جلسه هفتم - تشخیص و شیوه های برخورد بالینی با هم جنس گرایی ( Homosexuality ) و دو جنس گرایی ( Bisexuality )  با توجه به ویژگی های فرهنگی - اجتماعی سرزمین ما  همراه با پرسش و پاسخ با مورد هوموسکشوال

جلسه هشتم -  تربیت و پرورش جنسی کودکان و نوجوانان و چگونگی پاسخ گویی به پرسش های جنسی آن ها و شیوه های تشخیص ، پیشگیری و درمان بدرفتاری جنسی ( Sexual Abuse ) با کودک و نوجوان و زنا با محارم ( INcest )  با توجه به ویژگی های فرهنگی - اجتماعی سرزمین ما؛  تشخیص ، پیشگیری و درمان همسرآزاری و اعمال زور جنسی ( Sexual Coercion ) و تجاوزهای جنسی گوناگون ( Sexual Rapes )؛ آشنایی با سندرم پیش از پریود ( PMS ) و پریود دردناک ( دیس منوره ) و آثار آن ها بر زندگی جنسی – زناشویی همسران

جلسه نهم و دهم -  واکنش ها پاسخ های جنسی ( Sexual Responses ) طبیعی آدمی و پیکر شناسی ( آناتومی ) و کارکرد شناسی ( فیزیولوژی ) جنسی – شرمگاهی زنان و مردان و آشنایی با چیستی و چگونگی زیبایی و گیرایی ( جذابیت ) آنیما - آنیموسی دو جنس نرینه و مادینه برای یکدیگر و شیوه های دگرگونی و افزایش کشش و میل جنسی با توجه به ساختارهای شخصیتی ، خلقی ، اضطرابی ، وسواسی ، و جنسی دو سوی رابطه؛  شیوه های تشخیص ، پیشگیری و درمان دقیق و کارآمد اختلالات کارکرد جنسی شامل : کمبود میل جنسی ( Hypoactive Sexual Desire Disorder ) - بی زاری جنسی ( Sexual Aversive Disorder ) - مشکل برافراشتگی آلت مردانه : ناتوانی جنسی ( Erectile Dysfunction : Impotency ) - نابرانگیختگی ها و کم برانگیختگی های جنسی زنان و مردان ( Sexual Arousal Disorders ) – نرسیدن و کم رسیدن به فراز (ارگاسم)  جنسی زنان ( Female Orgasmic Disorder & Anorgasmia ) - زود ریزشی ( انزالی ) و دیر ریزشی ( انزالی ) مردان ( Premature & Delayed Ejaculation ) - اختلالات درد جنسی و آمیزش دردناک ( Sexual Pain Disorders & Dyspareunia ) – ترس از درونرفت آلت ( Phobia of The Coital Penis Penetration ) ، تنگی ناخواسته ی دهانه ی آمیزراه ( واژینیسموس ) و ازدواج به وصال نرسیده ( Vaginismus & Unconsummated Marriage ) - سر درد و ملال پس از آمیزش ( Postcoital Headache & Dysphoria ) و اختلالات کارکرد جنسی برآمده از الکل ، مواد محرک و مخدر ، و بیماری های طبی عمومی پیکری  

جلسه یازدهم و دوازدهم – اصول مشاوره بالینی ( ناپرسشنامه ای ) پیش از ازدواج و طلاق روان شناسی و روان کاوی سکس و عشق و چگو نگی سود جستن از این دانسته های شناختی - تحلیلی در جلسه های زوج درمانی اختلالات جنسی؛  پیشگیری، تشخیص، درمان، نوتوانی و بازیابی همسران دچار و گرفتار روابط فرا ( برون ) زناشویی ( Extramarital Affairs ) با توجه به مشکلات جمعیتی ، اجتماعی ، فرهنگی و اقتصادی امروز و دو دهه ی ۱۳۹۰ و ۱۴۰۰ ( دهه های افزایش فراگیر جدایی و طلاق )

 

آشنایی با روانشناسی اسراف ( صفحه سلامت روزنامه ملت )

 

 

آشنایی با روان شناسی اسراف

 

 

کفر نعمت از کفت بیرون کند !

 

 

دکتر بهنام اوحدی*

www.iranbod.com

 

 

اسراف، یعنی زیاده روی در مصرف - به گونه ای که به بیهوده از دست رفتن ( ضایع شدن ) و کفران نعمت های پروردگار بینجامد – کرداری ناپسند و نکوهش شده در همه ادیان و مذاهب آسمانی و زمینی بوده است. آیین و آداب فراگیری را نمی توان پیدا کرد که با اسراف کنار آمده، آن را مجاز بشمارد و حتا بر آن چشم پوشی کرده باشد. از این رو، برخورد سنگین و سهمگین با اسراف، همچون دروغ، دزدی، مردم آزاری، آدم کشی و ...، از رویکردهای مشترک پیامبران ارجمند ادیان اسلام، مسیحیت، یهود، زرتشت و آیین هایی همچون بودا و ... بوده است.

اسراف در مصرف آفریده های پروردگار، کرداری ست که پیشرفت دانش و اندیشه آدمی در درازای تاریخ دیرینش، هنوز نتوانسته آن چنان که باید و شاید بدان پایان بخشد؛ چرا که از دیرباز برخی توانگران نادان و فرادستان ساده انگار، اسراف در مصرف را نماد تجمل و تجدد شناسانده و نشان دارندگی و برازندگی برشمرده اند. آن چنان که توده میاندست و فرودست نیز هر گاه از گذر شانس یا کوشش، داشته ای فراهم آورده اند، در هنگامه هایی بی باکانه و نادوراندیشانه به اسراف و ریخت و پاش پرداخته اند.

روی آوردن به تجمل – که ریخت و پاش های بیهوده و اسراف و اتلاف نعمت های پروردگار بخشنده مهربان، یکی از سترگ ترین جنبه ها و هویداترین جلوه های آن است – همواره نشانگر اختلال روانی نیست، اما بی گمان می تواند نمادی از کاستی معنوی آدمی باشد. البته خساست و گدامنشی گزافه آمیز نیز پندار و کرداری ناپسند، نکوهش پذیر، و گاه بیمارگونه از دیدگاه روانپزشکی است. رفاه ( Welfare )، همانا برخورداری بجا از نعمت های پروردگار است و نمی توان آن را واژه ای برابر و همسان با تجمل ( Luxury ) برشمرد.

از جمله اختلالات روانپزشکی که می تواند به آسانی آدمیان را دچار و گرفتار « گناه ویرانگر اسراف » کند، می توان به اختلالات خلق ( افسردگی های ) دو قطبی، به ویژه در فاز شیدایی، اختلال وسواسی – اجباری و دیگر اختلالات اضطرابی، اختلالات شخصیت و به ویژه اختلالات شخصیت کلاستر B ( نمایشی، مرزی – آشوبناک، خودشیفته و جامعه ستیز )، اختلالات بازداشت ( کنترل ) تکانه، به ویژه اختلال خرید و انباشت وسواسی - اجباری، اختلال بحران هویت ( و فرجام واپسین آن : اختلال شخصیت مرزی – آشوبناک )، بیش فعالی کودکان، نوجوانان و بزرگسالان، برخی مبتلایان به همدچاری پیوستار اختلال درخودماندگی ( اوتیزم – آسپرگر ) با اختلال وسواسی - اجباری و ... اشاره کرد.

اسراف بسیاری از گرفتاران این گونه اختلالات، همچون دیگر علایم و نشانه های شان، به دارودرمانی های کوتاه مدت چند ماهه یا میان مدت چند ساله همراه با روان درمانی های شناختی – رفتاری یا تحلیلی – روانکاوانه پاسخ داده و بازداشته و افسار ( مهار ) می شوند. هر چند راهبردها و راهکارهای اقتصادی – اجتماعی دولت ها و حکومت ها، همچون تصویب و اجرای جریمه های سنگین برای مصرف بیشتر از اندازه، متعادل ساختن یارانه ها به سود فرودستان و میاندستان اجتماع، افزایش درصد پرداخت مالیات به نسبت افزایش درآمد و سرمایه و مانند آن، می تواند در بازداری از اسراف و مصرف بیهوده و بیش از اندازه، سودمند باشد، اما آموزش های شناختی – رفتاری از طریق برنامه های سرراست ( مستقیم ) و ناسرراست ( نامستقیم ) صدا و سیما – به ویژه سریال های بزرگسالان و برنامه های عروسکی کودکان و نوجوانان – همآوا و هماهنگ با پوسترهای سترگ خیابانی و اتوبانی می تواند اثرگذاری افزون تری داشته باشد.

اجتماع در حال گذار ما، سال هاست که آموزه های دهه 1360 و دوران جنگ – و به ویژه « قناعت » و « صرفه جویی » – را بدرود گفته و همچون روسیه پس از شوروی پیشین - گرفتار در گرداب همه گیری « اختلال بحران هویت » نوجوانان و جوانان - به بهانه « تجدد »، رو به « تجمل » آورده است؛ « برند پروری » و « مارک مداری » نونهالان، نوجوانان و جوانان دهه شصتی، هفتادی و هشتادی را دربر گرفته و گرفتار ساخته است. اینان دیگر همچون زادگان دهه های ده، بیست، سی، چهل و پنجاه به خرید و برخورداری از فرآورده های ملی و پرداخته های میهنی بسنده نکرده و دلشاد نمی شوند. نگاهی به بازار پوشش تن و پا آشکارا هویدا می سازد که بریده و دوخته های وطنی، نه توان که اندک امیدی به پیشی جویی با برندهای برتر و گیتی گستر بیگانه و حتا بنجل های فرومایه چینی را ندارند و در مسیر ورشکستگی هر ماه با کیفیتی پایین تر از ماه پیش تولید و ارائه می شوند !

در پی گام گذاشتن و فراگیر شدن فرهنگ مصرف گرا و شیوه زندگی تجمل مدار آمریکاییان در دهه های 1950 تا 1980 در ایران – که خودروهای آمریکایی پر مصرف هشت سیلندر کلاسیک نماد هویدای آن هستند – سال هاست که در کلان شهرهای اجتماع پر گزند در حال گذارمان، در رویکردی ساده انگارانه اما فراگیر، بسیاری ( نه همه ) کلاس و شخصیت آدمیان را با خودرو و خانه شان می سنجند و نمی دانند که کلاس برابر با شخصیت نبوده و نیست؛ از این رو گردش شادی بخش سر پل تجریش پیشین، به فخر فروشی و رشک افکنی فرشته و شهرک و جردن و الهیه فرو افتاده است. دیگر توانگران سنت مدار بازار اصفهان به دوچرخه سبز زنگ و خورجین دار چینی و ژیان سقف کروک وطنی بسنده نکرده و برازندگی و بزرگی را در بنز و لکسوس خود و بی ام و و پورشه فرزندان شان می جویند !!   

صد البته فقر و فشار اقتصادی فراگیر، « اسراف تاریخی » را در این مرز پر گزند تا اندازه ای به افسار کشانده است، اما آیا همین نشان سترگی و ژرفای شوربختی مان نیست که چنگال اهرمن نابودگر فقر باید از آستین زمانه برون آید تا شاید اندکی اسراف دیرینه مان در چارچوب نشانده و بازداشته شود؟!؟

اسراف در مصرف و بیهوده هدر دادن نعمت های محدود پروردگار، نه تنها نماد بزرگی و برازندگی نبوده و نخواهد بود، بلکه بسیار بیش از آن می تواند نشان اختلال روانشناختی، کاستی معنویت و بحران هویت باشد. این همانا گام زدن در میان بام و فرو نیفتادن از دو سوی آن - رفاه ستیزی و گدامنشی یا ریخت و پاش ( اسراف ) و تجمل پرستی – است که نشان خردمندی و شایستگی ست.

در راستای درمان بیماری ملی « اسراف » ایرانیان و آماده ساختن آنان برای « اقتصاد بدون نفت »، بسیار پیش و بیش از به یکباره برچیدن یارانه ها، باید به آموزش های شناختی – رفتاری و معنوی توانگران و بینوایان پرداخت؛ آموزشی به روز، کارآمد و دانش مدارانه و نه نخ نما، تکانشی و شعارمدارانه که منطق و لزوم شکیبایی بر فشار فراگیر دور افتادن از یارانه های نفتی را به توده آسیب پذیر بیاموزد.

 

 

*روانپزشک و رواندرمانگر مشکلات جنسی، زناشویی و خانوادگی

 

ازدواج آسان، نه شتابان ! ( صفحه پزشکی روزنامه شرق )

 

 

آسیب شناسی ازدواج به سبک ایرانی

 

 

ازدواج آسان، نه شتابان !

 

دکتر بهنام اوحدی*

www.iranbod.com

 

 

آسیب شناسی پیوند و پیمان زناشویی در ایران، داستانی نیست که در قد و قواره و چارچوب یک نوشتار هزار واژگانی بگنجد؛ بی گمان، پرداختن بدان به نوشتن یک کتاب دست کم چهارصد صفحه ای می انجامد. از این رو، در این نوشتار فقط به آسیب شناسی آغاز پیوند زناشویی به سبک ایرانی می پردازم و باقی مانده را به شاید هنگامه ای دیگر وا می گذارم که کار و کوشش شبانه روزی و نیز جبر سرنوشت و تقدیر تاریخی آغشته به دلشوره های شرقی مان، کمتر برایم آرامش کتاب نگاشتن و منتشر ساختن باقی گذاشته است. از ممیزی های گوناگون بگذریم که قصه ای پر غصه است، پر آه و افسوس و اشک.

بیش از دو دهه است که بر ازدواج آسان - ولو شتابان – پافشاری شده و می شود، اما شیوه انجام ازدواج ها در ایران همچنان بر همان پاشنه پیشین می چرخد و می چرخاند ! هر از چندی، تازه تر از تازه ای از گرد راه می رسد و بر شرایط دشوار ازدواج جوانان در این سرزمین افزون می شود. هر تشریفاتچی و تالاری، رویکرد و راهکاری نوین می آفریند و به خانواده های نو عروس ماه پیشونی و نو داماد دانه طلا می شناساند تا آسان و شتابان همچون راهبرد بی دلیل « شمار سکه به سال رو خشت افتادن » مد زمانه شود تا سرپیچی از آن، بوسه تیغه گیوتین را بر گردن داماد در ره فرهاد مجاز شمارد. پیش شرط های بیشتر خانواده های دختران سال به سال، پر شمار تر می شوند تا به دنبال آن، نیرنگ های پسران در سرکشی و سرپیچی از این درخواست های دشوار، نیز پیاپی دگرگون و به روز شوند.

برنامه های صدا و سیما در شناساندن و فراگیر ساختن « ازدواج آسان » کم نبوده اما هرگز به فرجامی نیک و خوشایند نینجامیده است، چرا که کانال های گوناگون سیما، در جراحی این زخم کهنه، برش را آن چنان که باید و شاید ژرف و سترگ انجام نداده و بیشتر به مصاحبه های ساده انگارانه – و نه ژرف نگرانه و موشکافانه – بسنده کرده اند. مطبوعات هم هر چند گاه و بی گاه به سراغ سوژه دردها و دشواری های ازدواج به سبک ایرانی شتافته اند، اما در بسیاری از موارد – به ویژه نشریات زرد – یکی به نعل و یکی به میخ زده اند و دگرگون و به روز شدن « قوانین قدیمی حقوقی و مدنی خانواده » را در راستای استواری و پایداری ازدواج جوانان ایرانی خواستار و خاطرنشان نشده اند.

سال هاست که مصاحبه ها و مقالات یکی به نعل و یکی به میخ زن، برای مردمان این اجتماع رو به تازگی و سازندگی، نسخه هایی نخ نما شده است. در سفری که شهریور ماه گذشته به کیف ( اوکراین ) و شهریور ماه امسال به مسکو و سن پترزبورگ ( روسیه ) داشتم، آشکارا شیوه ازدواج در این سه کلان شهر کهن - از دیدگاه صفا، سادگی و صمیمیت - ناهمگون با سرزمین مان پیش چشم و ذهنم نشست. لباس عروس از جنس و دوخت ایتالیایی اصل در بازار کیف، یکصد و پنجاه تا سیصد و پنجاه هزار تومان بود و هزینه برگزاری همه مراسم عقد در کلیسا، گردش روزانه در شهر و عکاسی و فیلم برداری مربوط بدان، و جشن و دست افشانی شبانه در تالار رستوران ها، بیشتر از دو – سه میلیون تومان نمی شد. شمار مهمانان همراه عروس و داماد در گردش روزمره در مسکو و سن پترزبورگ دست بالا هژده نفر است که همراه با هم در یک لیموزین دراز فورد کنتیننتال یا مانند آن انجام می شود و جشن شبانه با حضور خانواده عروس و داماد، بیش از سی - چهل نفر را در بر نمی گیرد. از مهمانی خصوصی خانگی جوانان یا باغ پنهان چند فرسنگ پشت شالوده شهر، در پس جشن رستوران نیز خبری نیست !!

پس شگفت انگیز نیست که لباس عروس سه میلیونی ستاره جوان و سیمین بر سینمای اوکراین، تا یک سال مایه نکوهش و سرزنش همگان در صدا و سیما و مطبوعات گوناگون آن سرزمین بوده است؛ اما لباس سه میلیون تومانی عروس در این مرز پر گزند، در موارد فراوان، به آسانی می تواند مایه شرمساری شب رویایی عروس و یک عمر سرزنش و نکوهش داماد باشد.

کاش دشواری های ازدواج در ایران، به محدودیت های فراوان و گزافه آمیز آشنایی دختران و پسران، و نیز شکوه ها و درشتی های دو خانواده درباره شیوه برگزاری جشن های خواستگاری، مهر ( بله ) برون، نامزدی، عقد، عروسی و پاتختی و سیسمونی و ختنه سوران پایان می یافت؛ انگیزه های نادرست برای ازدواج های ناخردمندانه و شتاب زده، خود درد و داستان دیگری ست که به گونه ای گزیده به برخی آن ها اشاره می کنم:

1-     فشار خانواده، بستگان و آشنایان با بالا رفتن سن پسران و دختران

2-     رهایی از اندوه تنهایی و رنج افسردگی و پر کردن خلاء احساسی - هیجانی

3-     فروکش کردن شور و اشتیاق غریزی و میل جنسی

4-     هراس از بالا رفتن سن و انگ « ترشیدگی »

5-     پیوند با خانواده پولدار و توانگر برای پایان بخشیدن به کاستی ها و بحران های مالی

6-     به دنیا آوردن فرزند، به عنوان چوبدستی دوران پیری و کهنسالی

7-     ازدواج های خونی - مصلحتی برای آشتی دادن بستگان و آشنایان و پایان بخشیدن به ستیزهای درون و برون ایلیاتی

8-     به فرجام خوش و پایان شیرین رساندن داستان چند ساله یا چند ماهه عشقی پر سوز و گداز

9-     گریز از دلزدگی، روزمرگی و یکنواختی زندگی

10-پذیرش جبر زیستی زمانه ( زاده شده ام، پس باید ازدواج کنم )

11-به چنگ آوردن زیبایی ها و گیرایی های چهره، پیکر، منش ( کاراکتر )، دانش، پیشه، دلبستگی ها و رویکردها

12-نجات دادن یک دردمند ( معتاد، روان پریش، آشفته و ... ) با راهبردهای فلورانس نانتینگل گونه و مادر ترزا وار   

 

 

*روانپزشک و رواندرمانگر مشکلات جنسی، زناشویی و خانوادگی

 

سندرم دختر سی ساله ایرانی ( صفحه پزشکی روزنامه شرق )

 

 

آشنایی با سندرم دختران تنهای سی ساله

 

 

تب سی سالگی سیندرلا

 

دکتر بهنام اوحدی*

www.iranbod.com

 

پرورش و آموزش دختران با پسران در این مرز پر گزند، در بسیاری از خانواده ها گاه تا فرسنگ ها فاصله داشته و دارد. پسرک دانه طلا از همان هنگام زاده شدن، « کاکل زری » گام به این گوشه از گیتی می گذارد، و بدین سبب از روز نخست سرنوشت با او یاری و همراهی افزون تری دارد. دخترک اگر نگون بخت نباشد و « دختر بس »، « نخواسته »، « همین بس »، « زیادی »، « نمونی » و مانند آن نام و نشان نیابد، دست کم به عنوانی همچون « کاکل زری » آراسته و همبسته نمی شود. بگذریم که پدر و مادران خردمند، که فرزندانی از هر دو جنس داشته و بزرگ کرده اند، نیک می دانند که در بیشتر موارد ( نه همواره ) فرزند دختر وفا و مهر افزون تر و ماندگارتری در حق پدر و مادر روا می دارد و کمترین عنوان شایسته و بایسته نوزاد دختر می بایست « ماه پیشونی » باشد.

بیشتر ( و نه همه ) مادران و پدران ایرانی، دختران شان را با ویژگی های پر رنگ تا اندازه اختلال شخصیت وابسته ( دیپندنت ) بار می آورند؛ از کودکی به او می آموزند که باید سر به زیر و خاموش باشد، با بردباری و سخت کوشی درس بخواند، کلاس های گوناگون را پشت سر گذارد، به دانشگاه برود، نام و نشان از آن خود سازد تا بتواند شوهر کند !

با چنین پرورش و آموزشی، خوشبختی در زندگی برای هر دختر به « شوهر کردن » ملزم و منحصر می شود؛ اکنون که نبود امکان ازدواج برای میلیون ها دختر جوان ایرانی در سال های پیش رو، از سوژه ای ژورنالیستی و گفتمان میان نخبگان و مسئولان، گام فراتر گذاشته و به واقعیتی هویدا و چشمگیر انجامیده، این سنجاق زدن سرنوشت شمار انبوهی از دختران این سرزمین به فرجام واپسین - شوهر کردن – را چه گونه می توان چاره کرد؟

نزدیک به یک دهه است که نه فقط نخبگان، که همچنین مسئولان، آمار متفاوتی از میلیون ها دختر ایرانی که در آستانه 1400 و سده پانزدهم خورشیدی برای تمام عمر بی شوهر می مانند، ارائه کرده اند؛ این آمار در گفتگوها و نوشته های مطبوعاتی از سوی اینان از پنج تا ده میلیون – به طور میانگین هفت تا هشت میلیون – نفر بیان شده است. از سویی با پیش چشم و ذهن نشاندن آمار بسیار نگران کننده و شتابان افزون شونده طلاق و جدایی های رسمی و محضری از کلان شهرها تا شهرستان های خرد، می باید شمار میلیونی از زنان جوان مطلقه و بیوه بدون شانس برای ازدواج دایم را به این رقم افزود. شماری که از ده تا پانزده میلیون – به طور میانگین دوازده تا سیزده میلیون – نفر گمان زده می شود. تازه این آمار با پیش چشم و ذهن گذاشتن این واقعیت که سال به سال، شمار پسران هرگز ازدواج نکرده و مردان مطلقه و بیوه ای که برای ازدواج، زنان مطلقه و بیوه را بر دختران هرگز ازدواج نکرده برتری می بخشند، افزایش خواهد یافت، گمان زده شده است !!

اگر به ناگاه ساخت و نمایش سریال های تابوستیزانه ای همچون « میوه ممنوعه »، در دستور کار نشانده می شوند، در راستای ارائه راهبردها و راهکارهای ملی نگرانه برای چاره ناخوشبختی این انبوه بیست میلیون نفری ست؛ آیا به راستی در هزاره سوم میلادی، که جوامع پیش تاخته و رو به پیشرفت، نه سال ها که دهه هاست یارداری ( پارتنرشیپ ) های گذرا و خانواده های تک نفره را برگزیده و تنها به پشتوانه پرداخت ها و پشتیبانی های بی بازگشت ( بلا عوض ) تن به ازدواج درازمدت می دهند، گسترش دیدگاه « چند همسری » و فرهنگ سازی هر از چند گاه برای انگ زدایی از آن، می تواند راهبردی چاره ساز و مشکل گشا برای نبود شوهر برای شمار بیست میلیونی دختران هرگز ازدواج نکرده و زنان جوان مطلقه و بیوه باشد؟!؟ حتا چنان چه شمار این انبوه دختران و زنان جوان نیازمند همراه و همسر را نصف آمار گمان زده و بیان شده، یعنی ده میلیون نفر پیش چشم و ذهن نشانیم، آشکارا درمی یابیم که با واقعیتی چشمگیر و سرنوشت ساز روبه رو هستیم که چاره جویی برای آن، نیازمند همدلی و همکاری نخبگان، مسئولان، مطبوعات، صدا و سیما و تک تک مردمان است.

چند سالی ست که نه فقط روانپزشکان، روانشناسان، مشاوران و مددکاران، که بسیاری از پزشکان پیکری – به ویژه پزشکان مغز و اعصاب، قلب و عروق، پوست، مو و زیبایی، و جراحان پلاستیک – به گونه ای فراگیر و روزافزون با همه گیری ( اپیدمی ) « سندرم دختران ازدواج نکرده در آستانه سی سالگی » رو به رو بوده و خواهند بود. نشانگانی که علایم و نشانه هایش با « اختلال سازگاری ( ادجاستمنت ) » همخوانی داشته و دربردارنده نشانه های هیجانی و رفتاری در واکنش به پشت سر گذاشتن بیست و هفت – هشت سالگی و نزدیکی به دروازه های سی سالگی و دهه چهارم عمر است. احساس ناراحتی شدید، اختلال چشمگیر کارکرد اجتماعی یا پیشه ای، اضطراب، افسردگی، بی خوابی و بدخوابی، بی اشتهایی، پرخوری روانی، کاهش یا افزایش وزن، آشفتگی هیجانی و رفتاری تا اندازه گوشه گیری، برانگیختگی، پرخاشگری، رانندگی خطرناک، بی احتیاطی و افراط در مصرف الکل، مواد مخدر و محرک، لاابالی گری جنسی، تقلب در مسئولیت های قانونی و ... از این جمله اند که دارو درمانی و رواندرمانی بهنگام می تواند در برطرف شدن شتابان ترشان سودمند باشد.

و گرنه این گونه علایم و نشانه ها تا پشت سر گذاشتن سی سالگی و دست یافتن بدین واقعیت که « ازدواج نه آماج که یک ابزار است » و شوهر کردن پیش نیاز و شرط خوشبختی نیست، ادامه خواهند داشت. به ویژه آن هنگام که ژرف می نگرند که شمار فراوانی از زنان شوهردار در زندگی پسازناشویی شان، بدان چه هرگز دست نیافته اند، همانا خوشبختی، شادمانی و آرامش بوده است !!! نیز این واقعیت هویدا که سن ازدواج در کلان شهرهای ایران، برای دختران به سی و پنج تا چهل سال و برای پسران به چهل تا چهل و پنج سال رسیده است.

ماه پیشونی های هنوز جوان و میانسال ایرانی، که در دهه 1380 در همه پهنه های دانشگاهی و پیشه ای، فرسنگ ها از کاکل زری های دانه طلا پیش تاخته اند، خوشبختی را به جای شوهر، در پشتکار و پیشرفت در پیشه جسته اند تا در دهه چهارم عمر در پاسخگویی به خواستگاران جوان تر از خود، درنگ و اندیشه و ناز و کرشمه داشته باشند.

 

*روانپزشک و درمانگر مشکلات جنسی، زناشویی و خانوادگی          

 

          

هفت عادت مردمان ناکام ( صفحه پزشکی روزنامه شرق )

 

 

هفت عادت مردمان ناکام

 

 

دکتر بهنام اوحدی*

www.iranbod.com

 

 

 


عادت نخست: منفی می اندیشند !


آدمیان همواره ناکام، در هر شرایطی فقط مشکلات را می‌بینند و آموخته اند که همواره از واقعیت های ناخوشایند زندگی شان گله و شکایت ‌کنند. آن ها نمی دانند و نمی خواهند بپذیرند که همیشه شکوه مند ترین کاخ ها، بر فراز ویرانه ها برپا شده اند. این گونه آدم ها، همواره ناخوش و سوگوارند که چرا دنیا واژگون خواسته ها و آرزوهای آن هاست. آن ها از کودکی آموخته اند که بیشتر سختی ها و دشواری ها را ببینند و کمتر به راه‌حل آن ها بیندیشند. هر دشواری، ولو کوچک و ساده را آن‌چنان بزرگ و فاجعه آمیز برمی‌شمارند که هر مشکل و مسئله معمولی برای شان تبدیل به یک تراژدی سترگ تاریخی می‌شود ! آن ها در پی هر کاری، به فرجام شکست و پایان ناخوشایند می‌اندیشند؛ این گونه آدمیان، بنا بر رشد و پرورش نادرست و شاید ژن های بیمارگونه، هیچ‌ گاه به پیش نمی تاز‌ند و در زندگی‌شان دگرگونی پدید نمی‌ آورند؛ چرا که همواره در هراسند که به دشواری بیفتند و آسودگی کنونی آمیخته با سوگواری و ناکامی شان را از دست بدهند. آنان نیاموخته اند که زندگی ، نه سراسر ، اما سرشار از ناکامی هاست؛ پختگی و رشد و بالیدگی آدمیان ، در چگونگی چالش ، کشمکش و برهمکنش با رخدادهای روزگارمان و پذیرش و سازش با این ناکامی ها آشکار می شود.


 
 
عادت دوم: پیش از آن که بیندیشند، انجام می‌ دهند !

آدمیان ناکام، بر پایه تکانه ‌های غریزی، آنی و بی درنگ - تکانه‌ای - عمل می‌کنند؛ برای نمونه، اگر از چیزی خوش‌شان بیاید و چشم‌شان را در نگاه نخست خیره کند، بی درنگ برای ‌خرید آن، دست و پا می زنند ! پس از گذشت اندکی، به آسانی همان چیز گیرا و زیبا، از چشم شان می افتد و در پی آماجی دیگر، دچار آه و افسوس و غم و اندوه می شوند. آدمیان ناکام، توان لذت بردن از داشته های شان را ندارند و همواره سوگوار و اندوه گین ناداشته هاشان هستند. آنان هر چه به دست‌ می آورند، را شتابان از یاد می‌برند و مدت ها سوگ وارانه بدان چه به چنگ نیاورده اند، می اندیشند. بسیار اندک درباره‌ آینده می اندیشند و در پی لذت بردن از اکنون و برنامه ریزی برای آینده نیستند، اما با این وجود، گمان می‌ کنند که فردا روزگار بهتری  خواهند داشت ! آنان نه مانند « آقا مجید ظروفچی جوبچی » فیلم سوته دلان از آب تنی کردن در حوضچه اکنون لذت می برند و نه مانند « علی بی غم » فیلم گنج قارون ، گنج قناعت و طبع مناعت را پشتوانه دارند. دیو آز درون شان ، هر از چندی، به " خلاف " می کشاند، اما آنان این گونه کردارها را " تقدیر تاریخی" و " جبر ناگریز" خود پنداشته و توجیه شان می کنند.
 

عادت سوم: بیشتر از آن که گوش بدهند، سخن می‌ گویند !


آدمیان ناکام همواره درباره قهرمانان زندگی‌شان و گروه‌ها و دار و دسته‌هایی که می پسندند، سخن می گویند و در این راه از دروغ گفتن، ابایی ندارند.  هنگامی که در این باره، پند و اندرز داده می شوند، یا چیزی نمی‌شنوند، یا شتابان از ذهن می برند. غرورشان اجازه نمی دهد که اشتباه‌شان را بپذیرند. آنان به گمان خویش، خیلی دانا و توانایند؛ از این رو به آسانی، پند و اندرز‌های دیگران را رد می‌کنند، چون می پندارند که اگر به حرف دیگران گوش بدهند، جایگاه ‌شان فرو می‌ افتد !
 
 
عادت چهارم: سخت کوشی و پشتکار ندارند و به آسانی تسلیم می‌شوند !

آدم‌های چیره و کامیاب، آدم های ناکام و شکست‌خورده‌ را آیینه عبرت می سازند و کوشش می کنند که گام به آوردگاه هایی بگذارند که شایستگی و توانمندی آن ها را داشته باشند. آدم‌های ناکام در آغاز هر کار، کوشش فراوان دارند اما شتابان همه شور و شوق‌شان را از دست می‌‌دهند. به ویژه هنگامی که با اشتباهی از خودشان رو به‌ رو می‌شوند، خیلی زود کارشان را ترک می‌کنند و به جای اندیشیدن درباره آن اشتباه و مشورت خواهی از زبدگان، به دنبال کار دیگری می شتابند. اما باز همان داستان و همان پایان آزموده می‌شود. آدم‌های ناکام تنها در دنبال کردن رویاها و آرزوهای بی فرجام و ناواقع بینانه، پافشاری و پشتکار دارند.
 
 
عادت پنجم: حسودند و می‌كوشند دیگران را پایین کشند !

آدمیان ناکام حسودند؛ بی دلیل خودشان را در کامیابی‌های دیگران سهیم می‌بینند و دیگران را در شکست‌های‌ خودشان شریک می دانند. به جای اینکه کوشش شان را افزون سازند، زیرآب زنی کامیابان و شایعه سازی درباره  آنان را در دستور کار خود قرار می دهند، شاید بدین شیوه بتوانند جایگاه آن ها را از آن خود سازند ! حسادت ناکامان، به آسانی به ورطه بخل و کینه فرو می افتد.
 
 
عادت ششم: وقت‌شان را هدر می‌دهند !

آدمیان ناکام  نمی‌دانند فردا باید چه کاری انجام بدهند؛ آنان هیچ کار سودمند و موثری نمی‌کنند و برای فردا و فرداها، هیچ اندیشه ای در سر نمی پروانند و چنین رویکردی را آرامش‌ بخشی ( ریلکسیشن ) بر می شمارند ! آنان نمی پذیرند که مدیریت زمان‌ بین کار، سرگرمی‌ و تن آسایی ندارند.
 
 
عادت هفتم: ساده و بی‌دردسرترین راه را برمی گزینند‌ !

آدم‌های ناکام، ساده و بی دردسرترین راه را بر می گزینند، حتا اگر سود آن کمتر باشد و نمی پذیرند که نابرده رنج، گنج به چنگ نمی آید. انتخاب می‌کنند که راحت‌تر است؛ آن ها نمی‌خواهند به هیچ عنوان به خودشان رنج و زحمت بدهند، اما در همین حال، یک زندگی سودبخش و سرشار می‌خواهند ! آنان نمی خواهند بپذیرند که « هر کسی آن دِرَوَد عاقبت کار که کِشت » و بسیار به ندرت ممکن است که چیزی بی سختی و دشواری به دست ‌آید. آن ها با اندیشه ی جادویی کودکان دو تا هفت ساله به دنبال گنج و جایزه بلیط قرعه کشی و بخت آزمایی اند ! آن ها هرگز آماده فداکاری، پرداخت هزینه و پذیرش خطا در راستای آماج شان نبوده و نیستند.

 

*روانپزشک و درمانگر مشکلات جنسی، زناشویی و خانوادگی

 

داستان زودگذر زندگی...

 

زندگی ، نه سراسر ، اما سرشار از ناکامی هاست؛ پختگی و رشد و بالیدگی ما آدمیان ، در چگونگی چالش ، کشمکش و برهمکنش با رخدادهای روزگارمان و پذیرش و سازش این ناکامی ها آشکار می شود و نیز در افزون ساختن انگیزه و اراده و نیرو در پشت سر گذاشتن ناکامی های بیشتر و به چنگ آوردن شادمانی و آرامش ، و در پایان آمادگی برای دل گسستن از زندگی زودگذر و پذیرش مرگ ناگریز...

دورآگاهی (آشنایی با تله پاتی) : صفحه پزشکی روزنامه شرق

 

آشنایی با تله پاتی

 

آگاهی و اثرگذاری از دوردست

 

دکتر بهنام اوحدی*

 

www.iranbod.com

 

 

دورآگاهی یا تله پاتی ، ادارک فراحسی کنش های روحی – روانی فردی دیگر از سوی آدمی است . به بیان ساده، تله پاتی، توانایی فرد در مخابره پیام یا تصویری از ذهن خود به ذهن فردی دیگر - بدون سود جستن از وسایل حسی همانند سخن گفتن و دیدن علامت ها یا حرکت هاست.

تله پاتی – همانند دیگر موارد دارای درون مایه « اندیشه جادویی » ، همچون سفر روحانی و پیکری در لحظه، زمان و مکان ، دگرگون کردن سیر رخدادها ، نهان گویی و پیش بینی آینده ، پیش چشم و ذهن آوردن روح درگذشتگان ، و ... - از دیرهنگام تاکنون برای بسیاری از توده اجتماع در همه سرزمین ها، گیرایی ویژه ای داشته و هواداران فراوانی یافته است. واژه « تله پاتی » برای نخستین بار از سوی فردریک مایرز - یکی از بنیان گذاران انجمن پژوهش های روانی انگلستان - به کار گرفته شد. این واژه از دو لفظ یونانی ریشه و سرچشمه گرفته است؛ یکی "Tele" به معنی « دور » و دیگری "Paths" به معنی « احساس ». در مجموع، می‌توان آن را « احساس از دور » توصیف کرد. این پدیده از یک سو، یکی از زمینه‌های ادراک فراحسی برشمرده می‌شود که دربردارنده تله پاتی، روشن بینی و پیشگویی است. اما در دیگر سو، از این پدیده به عنوان روشی که بر روی روان فردی دیگر اثر می‌گذارد، یاد شده ‌است. به این ترتیب، می‌توان آن را جزو مضامین « روان جنبشی » و یا « تله کینسیس » نیز طبقه بندی کرد. دیدگاه‌های گوناگون، تله پاتی را به زیرگروه ‌های مختلفی تقسیم کرده‌اند. در این دسته بندی، تله پاتی ناعامدانه یا خود به خودی را تله پاتی بزرگ و  تله پاتی های عمدی یا پدید آورده شده را تله پاتی کوچک نام گذاشته اند.

اما بر سر مواردی همچون تله پاتی ، از دیرباز چالش ها و کشمکش های فراوانی بین علم مداران حوزه های فیزیک ، زیست شناسی ، فیزیولوژی ، روانشناسی ، روانپزشکی ، و ... از یک سو و شبه علم گرایان هوادار فراروانشناسی ( پاراسایکولوژی ) از سوی دیگر وجود داشته است.

سال هاست که پدیده تله پاتی تا بدان جا پیش رفته که دوره های آموزشی عمومی از سوی افراد مدعی ، با تبلیغات پر هیاهوی فراوان برپا می گردد که می گویند اشخاص می توانند با افزایش و تمرکز نیروی ذهن و چیرگی بر انرژی، زمان، امواج و فرکانس های مغزی خود بر ذهن دیگران و رخدادهای دنیای بیرون ، به گونه ای ارادی اثر بگذارند. برگزاری چنین دوره هایی همواره با ابراز ناخشنودی و تاسف از سوی علم مداران همراه بوده است و آنان از این گلایه داشته اند که این گونه شیادان به خوبی توانسته اند رگ خواب جماعت خرافه گرا را بیابند و از آنان بهره کشی های گوناگون – و نه فقط مالی – انجام دهند. در این میان ، فرادرمانگران در دفاع از این گونه شیوه ها ، همواره کوشش داشته اند که تله پاتی و  موارد مشابه را با سود جستن از نظریه های تازه مطرح شده ی دانش هایی همچون فیزیک ، شیمی ، و ... اثبات کنند. آن ها به ویژه از مفاهیمی همانند دنیاهای موازی، کانال های کوانتومی، پدیده ی نسبیت در زمان و فضا ، سیاه چاله های روانی و فضایی ، ابر رسانایی و الکتریسیته ی مغزی ، و حتا پدیده ی تجزیه ی روانی سود جسته و هوادارانی نیز بر این بنیادها پیدا کرده اند. در حالی که همه ی این پدیده ها تاکنون از قد و قواره ی نظریه پردازی در چارچوب حوزه و حیطه ی دانش مربوطه فراتر نرفته اند. برای نمونه ، اگر این گونه هواداران دوآتیشه فراروانشناسی دورآگاهی به نظریه های فیزیک و مکانیک کوانتومی گرایش شدید نشان می دهند ، بدین دلیل است که دنیای نظریه کوانتومی ، از دیدگاه آماری ، بسیار احتمالی بوده و توانایی گسترش فراوان دارد. به طور کلی، فیزیک و مکانیک کوانتومی به شدت بحث برانگیز بوده است و هنوز از سوی همه دانشمندان عرصه ی فیزیک پذیرفته نشده است. پس هویداست که کوشش در راستای اثبات مسائل فراروانشناسی ، آن هم با آمیختن شتاب زده پاره پاره هایی گزینش شده از هسته های درهم پیچیده ی نظریه های دشوار فیزیک و مکانیک مدرن ، رویکردی علمی ، منطقی و قابل استناد نمی تواند باشد. چنین راهبرد و رویکردی فقط و فقط می تواند دستمایه ی شیادان شبه دانش مداری باشد که به سواستفاده و بهره کشی های مالی ، روانی ، و ... از خرافه پردازان واقعیت گریز می اندیشند.

هر چند ممکن است مواردی جزئی از دورآگاهی برای خود ما – در خواب یا بیداری - رخ داده و چندی بعد در دنیای بیرون تعبیر شده باشد، اما نمی توان سخت کوشی و پشتکار در راستای رخدادهای واقعی زندگی روزمره همچون دانش آموزی ، فراگیری پیشه ، و پیشرفت مالی ، فرهنگی و اجتماعی را به کنار گذاشت و به پیروی از آیین هایی همچون تله پاتی ، قانون جذب ، پدیده ی راز ، تکنولوژی تفکر مثبت ، نیل به کمال ، و هزاران نام و نشان و نماد و عنوان رنگارنگ گیرا رو آورد تا به توانمندی و نیروی جادویی جاودان « دگرگون سازی رخدادها و واقعیت های ناخوشایند طبیعت از طریق تفکر و تمرکز بر آن ها » دست یافت ! هر چند شمار فراوانی از ایرانیان به واسطه ی کم داشت ها، ناکامی ها ، سرخوردگی ها و افسردگی های گذرا و دیرپا برای چند ماه و سالی ممکن است سودازده و ساختار پریشانه دل در گرو چنین اندیشه های جادومآبانه ای خوش دارند، اما واقعیت هویدا آن است که ایرانیان شتابان به سوی نوزایی ( رنسانس ) علم مدارانه ی فرهنگی – اجتماعی ره می پیمویند و هفته به هفته ، به خرافه پروری و اندیشه های جادویی بدرودی همیشگی می گویند تا مگر این چند روزه گوهر زودگذر زندگی را نیک دریابند !!

 

*روانپزشک و درمانگر مشکلات جنسی ، زناشویی و خانوادگی       

 

ما که تاختیم ، باختیم ! وای بدانان که خودباخته اند !!

 

دیروز در مطب ،  من " نسل سوخته " ای هنگام مشاوره به جوانی سرخورده و فرسوده و درمانده از " نسل پدرسوخته " ، گفتم:

« ما که تاختیم، باختیم ! وای به شما که این اندازه خودباخته اید !! »

جوان برای زندگی، سازندگی و پیشرفت، « شور و نشاط و شادی » و « امید و انگیزه و اشتیاق » می خواهد. کاش مسئولان « این دنیا » را برای جوانان می ساختند، تا جوانان خود « آن دنیا » را برای خویش بسازند !!!

 

ننه قلی اینا ضرب المثل نیس فقط به خدا (بخش نخست) : هر کی هر چی داره از پر قنداقش داره

 

هر کی هر چی داره از پر قنداقش داره ؛ یعنی ریشه و سرچشمه ی پندارها و کردارهای آدمیان وابسته به سرشت ژنتیک ( مادرزادی ) و منش پرورشی ( تربیتی ) اوست. برهمکنش ذخیره ی ژنتیک سرشت و طرحواره ( اسکیما ) های شناختی منش آدمیانست که سرنوشت آنان را رقم می زند. سرشت ( مزاج )، ژنتیک و مادرزادی ست اما طرحواره های شناختی در هفت هشت ده سال نخست زندگی آدمی پدید آمده و پابرجا می شوند...

خودشیفتگی و ما ایرانیان - روزنامه شرق - صفحه اجتماعی

 

خودشیفتگی و ما ایرانیان

 

دکتر بهنام اوحدی*

 

www.iranbod.com

 

 

آن هنگام که بنا باشد از خودشیفتگی سخن گوییم ، نخست باید خودشیفتگی لازم و سالم را از خودشیفتگی بیمارگونه جدا نماییم. خودشیفتگی در اندازه های بهنجار ( نرمال ) به پاسداری از خویشتن ، بقا و پیشرفت می انجامد؛ فرد هم زمان با آن که به حفظ و ارتقای خود می اندیشد ، به آسانی با دیگران همدلی می کند و آنان را در گذر از دشواری های زندگی شان یاری می دهد. خودشیفتگی مثبت و سالم هرگز به فرو داشتن و زیر پرسش بردن حرمت و کرامت دیگران نمی پردازند و بدان ها به سان پله هایی برای بالا رفتن از نردبان قدرت و ثروت و شهرت و موفقیت نمی نگرند. اعتماد به نفس اینان منطقی و واقع بینانه بوده و به مرزها و اندازه های روان پریشانه ( سایکوتیک ) نمی رسد. لازمه ی اعتماد به نفس این گونه افراد ، له شدن و تحقیر و بی ارزش شدن دیگران نیست. خودشیفتگی اینان از اندازه ی « ویژگی ( Trait ) » فراتر نمی رود. اینان به جای حسادت بیمارگونه و خشم ، دارای مهر انسانی سرشار و عاطفه ای ژرف و سترگ هستند. آن چه در اندیشمندان و نخبگانی هم چون « خیام » ، « ابوعلی سینا » ، « گاندی » و ... خود را آشکار می سازد ، خودشیفتگی ای مثبت ، خودشکوفا ، سالم ، آفریننده و توان مند است.

اما راهبردهای سازگارانه ی خودشیفتگی بیمارگونه – اختلال یا ویژگی پر رنگ و آزار رسان شخصیت خودشیفته – در این چهارچوب ها و اندازه های خودشکوفا و خوددار باقی نمی ماند. بیماران دچار خودشیفتگی بیمارگونه ، از راهبردهای سازگارانه ی گوناگونی سود می جویند تا به گمان ها و رویاهای بلند پروازانه و ابرتوانانه ی خود رنگی از واقعیت ببخشند. از جمله ی این راهبردهای سازگارانه ، « تقویت و نیرومند سازی خویشتن ( Self Reinforcement ) » ، « پاسداری از خویشتن ( Self Protecting ) » ، و « گسترانیدن خویشتن ( Self Expanding ) » است.با سود جستن از راهبرد « تقویت و نیرومند سازی خویشتن » اینان کوشش می کنند تا به جایگاه یگانه و ستودنی ای دست یابند و « آدم ویژه ( خاص ) و بی همتایی » شوند.  با به کار بستن راهبرد « پاسداری از خویشتن » می کوشند تا خودشان را در جایگاهی قرار دهند که هیچ پاسخ و پسخوراند منفی و ناخوشایندی دریافت نکنند. با یاری گرفتن از راهبرد « گسترانیدن خویشتن » نیز بر آنند که خویشتن نه چندان بزرگ شان را بیش از پیش گسترانیده ، سترگی بخشند. در حالی که خودشیفته های بهنجار ، بیشتر از « تقویت و نیرومند سازی خویشتن » سود می جویند و خود را با ایستار ( موقعیت ) کنونی خودش سازگار و هماهنگ کرده ، همان را پذیرفته و به دیگران نیز می شناسانند.  راهبردهای رفتاری آدمیان دچار اختلال و یا ویژگی های پر رنگ خودشیفته ( نارسی سیستیک ) با دیگران به دو گونه است: انتقاد و تحقیر و بی ارزش نمودن ؛ و یا چاپلوسی ، تملق و لاس زدن. یعنی یا برای ایمن ماندن از ارزیابی و قضاوت دیگران ، به آن ها یورش برده و بی ارزش می کند تا نقد آن ها درباره ی او پذیرفته نشود ، و یا این که از آغاز دیگران را مقهور و مفتون چاپلوسی و زبان بازی خود نماید. در واقع همه ی احساسات ، اندیشه ها و کردارهای یک بیمار دچار اختلال و یا ویژگی های پر رنگ و آزار رسان شخصیت خودشیفته بر این بنیان و طرح واره ی شناختی است که او آدم بی همتا و یگانه ای ست. او در همان حال که به شدت به کامیابی های دیگران حسادت فراوان می نماید ، خواستار مورد ستایش و چه بسا پرستش قرار گرفتن از سوی دیگران است.

طرح واره ی شناختی دیگر این گونه بیماران خودشیفته ، این اندیشه ی بنیادین و چیره است که دیگران اصولا آدم های ارزشمند و قابل تاملی نیستند. اما آدمیان دچار  اختلال و یا ویژگی های پر رنگ و آزار رسان شخصیت خودشیفته بدین اصل برهم کنش اجتماعی آگاه نیستند که آن گاه که دیگر آدمیان از سوی خودشیفته ها درک نشوند ، از یک جا دیگر نمی توانند همراه با آن ها به پیش روند و آهسته آهسته خودشان را کنار می کشند. 

فرد دچار خودشیفتگی بیمارگونه آن هنگام ممکن است کسی را درک کند که تنها پای سود و منفعتی برای خودش در میان باشد ، و نه این که برای آن همدلی داشته باشد تا احساس دیگران بهتر شده ، تنش و نا آسودگی شان کاهش یابد.

خودشیفته ها از آن جا که خود را بیش از اندازه مهم و استثنایی می پندارند ، از پذیرفتن هیچ حرفه ، جایگاه و مقامی هراس و نگرانی به خود راه نمی دهند؛ از این رو ممکن است بیماران دچار اختلال و یا ویژگی های پر رنگ شخصیتی خودشیفته ( نارسی سیستیک ) ، مجموعه ای ناهم خوان و شگفت انگیز در پیشینه ی کاری خودشان داشته باشند که از پیش خدمتی آغاز شده و به  مدیر کلی و ریاست چندین و چند اداره ی جور واجور و ناهماهنگ با یکدیگر در پیش و پس از بازنشستگی پایان یابد. اینان ممکن است با ترفندهای ویژه ی خودشان – از جمله همدستی مافیاگونه با دیگر خودشیفتگان – بر کرسی های مدیریتی ، ریاستی و وزارتی ای تکیه کنند که هر یک تحصیلات دانشگاهی جداگانه ، ویژه و ناهمگونی نیاز دارد.

افراد دچار اختلال و صفات شخصیتی خودشیفته ، احساس خودبزرگ بینانه ی غیر منطقی می کنند و خود را آدم های مهم و استثنایی و یگانه ( منحصر به فرد ) برمی شمارند که دیگران باید به گونه ی ویژه ای با آن ها رفتار نمایند. احساس بر حق و برتر بودن آن ها کاملن چشمگیر است؛ بنابراین آدمیان دچار « اختلال » و یا « ویژگی های پر رنگ » شخصیتی خودشیفته - همچون افراد دچار اختلال و یا ویژگی های پر رنگ شخصیتی بدگمان و سرنخ جو ( پارانوئید ) تاب تحمل و توانایی پذیرش انتقاد را ندارند و از این که « هر کسی » به خود اجازه ی انتقاد نمودن از آن ها را بدهد ، بسیار خشمگین شده یا گاه همچون افراد دچار اختلال و یا ویژگی های پر رنگ شخصیتی درخودمانده – تنهایی گزین ( اسکیزوئید ) نسبت به انتقادها بی اعتنایی کامل از خود نشان می دهند.

آن ها فقط  دیدگاه خود را قبول دارند و اغلب شتابان و بی درنگ در پی به چنگ آوردن شهرت و قدرت و ثروت باد آورده هستند. روابط آن ها شکننده است و چون به قواعد مرسوم رفتار در اجتماع تن نمی دهند، ممکن است خون دیگران را به جوش آورند. « شیوه ی رانندگی » و « چگونگی قانون مداری » خودشیفته ها، در خیابان و بیابان، نما و آیینه ای تمام نما از چیستی و چگونگی احساسات و اندیشه های آنان است. کردار استثمارگرایانه در روابط بین فردی خودشیفته ها، کرداری کاملن پیش پا افتاده و رایجی ست؛ اینان آن چه را که برای خود نمی پسندند، به آسانی برای دیگران می پسندند. در برابر زور و پرخاش ستمگر نیرومندتر به ریا و تزویر کرنشی آمیخته با پرخاشگری منفعلانه و منفی کارانه می کنند، اما در همین حال از همدلی با ستمدیده ی ناتوان تر از خود پرهیز کرده و آن را در فرآیند « همانندسازی با پرخاشگر » مورد ستم قرار می دهند. مگر این که تنها برای دستیابی به اهداف خودشان، به ترفند تظاهر به همدلی و همدردی رو آورند. چنین است که خودشیفته ها ، ذاتا « سیاست باز » زاده شده اند؛ در اغلب موارد، ویژگی های پر رنگی از شخصیت های مرزی – آشوب ناک ( بوردرلاین ) ، نمایش گر – نیرنگ باز ( هیستریونیک ) و بی وجدان - جامعه ستیز ( آنتی سوشیال ) هم زمان با اختلال شخصیت خودشیفته ( نارسی سیستیک ) در یک فرد دچار اختلال و یا ویژگی های پر رنگ شخصیتی خودشیفته ( نارسی سیستیک ) وجود دارد. از این رو، خودشیفته ها به آسانی می توانند – نه فقط در پیش جویی ( رقابت ) های پر فراز و فرود تجاری و سیاسی، که نیز در زندگی و روابط پر چالش و کشمکش بین فردی و زناشویی روزمره - از تن و روان دیگران پله های نردبان جاه خواهی و بلند پروازی بسازند و در دست یابی به کامیابی های مورد آرزوی خود بی هیچ احساس گناه یا عذاب وجدانی پا بر سر آن ها گذاشته و له شان کنند. این گونه است که دادگاه و دادگستری در جوامع دچار شیوع بالا و گسترده ی اختلال و ویژگی های پر رنگ و نابهنجار شخصیتی خودشیفته، برخلاف جوامع دارای اندازه های بهنجار خودشیفتگی، پر هیاهو و سرشار از شاکی و مراجع است. 

خودشیفته ها آن هنگام که به جایگاه و مقامی - ولو ناچیز و زودگذر - دست پیدا می کنند ، دست ها را تا شانه می گسترانند تا سر دیگران بدان ها گیر کرده ، کسی بالاتر و سربلند تر از شانه ی آنان نشود. این گونه است که رئیس تازه از راه رسیده، از همان فردای روز معارفه، می کوشد نخست همدستانی خودشیفته، پرخاشگر – منفعل ( پسیو – اگرسیو ) ، جامعه ستیز ( آنتی سوشیال ) ، مرزی – آشوب ناک ( بوردرلاین ) و بدگمان – سرنخ جو ( پارانوئید )، بیابد تا سپس بتواند به آسانی شایسته گان و نخبه گان اداره ی زیر سرپرستی خویش را شتابان بشناسد و بر جای خود نشاند تا این رقیبان تخت پادشاهی اش، دلزده و سرخورده، ناکام به کنجی از اداره نشسته و دچار « درماندگی آموخته شده » شوند و جوشش و کوششی از آنان هویدا نشود. اما این نیز کافی نیست؛ در پیروی از راهبرد « پسرکشی » و راهکار « پسر کوری » ، شماری از خبرچینان و دسیسه آفرینان ، پیدا و پنهان ، باید این رقیبان سرخورده را همواره زیرنظر داشته باشند تا کنشی نوآفرینانه و خلاقانه از آنان سر نزند.

 اختلال شخصیت خودشیفته ، بیماری تاریخی خودکامه گان زورگو است. در هنگامه ی پیروزی و چیرگی ، خود را برتر و بالاتر از همه چیز و همه کس می دانند و دیگران را به حساب نمی آورند؛ کافی ست کسی به خود جرات کمترین انتقاد بدهد و یا جسارت خودداری از ستایش و پرستش داشته باشد ، همان خطا برای کیفر کامل او کافی ست. اما آن گاه که زمانه ی حکمرانی اینان ، بر پایه ی قانون و روال همیشگی تاریخ ، رو به افول و زوال می گذارد ، دچار « کابوس نیستی و هراس از مرگ » تا اندازه ی روان پریشی ( سایکوز ) می شوند. در درازای تاریخ ، بارها و بارها ، احساسات و اندیشه های سرشار از خودبزرگ بینی ( Grandiosity ) ، ابرتوانایی  ( Omnipotence ) ، و اعتماد به نفس بیش از اندازه بالای خودکامه گان از مرز روانپریشی ( سایکوز ) فراتر رفته و پیامدهای دشوار و بدفرجام برای ملت خویش به ارمغان آورده است. این واقعیت را آشکارا می توان در فیلم « سقوط » ساخته ی زیبا ، گیرا و ماندگار اولیور هیرش بیگل به تماشا نشست. فیلمی که جزئیات دوازده روز پایانی زندگی آدولف هیتلر را در پناه گاه زیرزمینی برلین تا هنگام خودکشی ، بر پایه ی مستندات و شواهد عینی تاریخی به تصویر کشیده است. این فیلم را باید بار دگر، در پی فیلم هایی چون « پیروزی اراده » مستند قدیمی خوش ساخت و فراموش ناشدنی لنی ریفنشتال و « هیتلر ، برخاستن شیطان » تازه از راه رسیده ، با درنگ و اندیشه به تماشا نشست.

هر چند فیلم قدیمی « دزیره » هم پیش از آن ، فرجام تیره و نگون بختانه ی ناپلئون بناپارت را برای مان به یادگار گذاشته بود. پیامد خودشیفتگی بیمارگونه ی ناپلئون و هیتلر برای ملت های فرانسه و آلمان تا اندازه ای در این دو فیلم به نمایش سپرده شده است؛ آن چنان که فیلم های « نبرد اوکی ناوا » ، « نامه هایی از آیووجیما » و « شیرهای جوان » فرجام خودشیفتگی های نابهنجار ملت ژاپن و آلمان را گویا و هویدا پیش چشم و ذهن می نشانند.

 

بیایید تا ویژگی های بیان شده در معيارهاي تشخيصي واپسین ویرایش کتابچه ی تشخیصی و آماری اختلالات روانی ( DSM-IV-TR ) برای اختلال شخصیت خودشیفته را بار دیگر پیش چشم و ذهن نشانیم:

 « خود بزرگ بینی ( در پندار یا کردار ) » ، « نیاز به پذیرفته شدن » ، و « نداشتن حس همدلی » به صورت الگویی فراگیر و گسترده که از اوایل بزرگسالی آغاز شده باشد و در زمینه های گوناگون به چشم آید که نشانه اش وجود دست کم پنج تا از موارد زیر است :

۱) احساس خودبزرگ بینانه ای به صورت « مهم پنداشتن خود » داشته باشد ( برای نمونه در کامیابی ها و پیروز ها و توانایی های خود گزافه پردازی نماید یا بدون آن که به موفقیت شایسته ای دست یافته باشد ، انتظار داشته باشد که او را آدم بزرگ و مهمی بدانند. )

۲) مشغولیت ذهنی اش خیالاتی « ابرتوانانه » هم چون موفقیت ، قدرت ، استادی ، ذکاوت ، زیبایی و یا محبوب و دوست داشتنی بودن در اندازه ای بی کران باشد.

۳) باور داشته باشد که « استثنایی » است و تنها دیگر افراد یا موسسات استثنایی یا رده بالا می توانند او را درک کنند یا با او رابطه داشته باشند.

۴) نیاز داشته باشد که به شکلی گزافه آمیز و بیش از اندازه از او « ستایش و تحسین » شود.

۵) احساس همواره « بر حق بودن » داشته باشد ؛ یعنی به شکل ناخردمندانه ای چشمداشت داشته باشد که برخوردی خوشایند و ویژه و منحصر به فرد با او انجام گیرد و یا این که دیگران خود به خود تسلیم خواسته هاش شوند.

۶) در روابط بین فردی « استثمارگر » باشد ، یعنی از امتیازات دیگران برای رسیدن به اهداف و خواست های خود سود جوید.

۷) حس همدلی ( EMPATHY ) نداشته باشد ، یعنی دلبستگی چندانی به درک یا شناخت احساسات و نیازهای دیگران نداشته باشد.

۸) اغلب به دیگران حسودی کند یا بر این باور باشد که دیگران به او حسودی می کنند.

۹) رفتارها و نگرش هایش پر افاده و تکبرآمیز باشد.

 

به راستي، ما ايرانيان تا چه اندازه خودشیفته هستیم و این خودشيفتگی تا چه اندازه بهنجار و تا چه اندازه نابهنجار است؟ براي پاسخ به اين پرسش، انجام چند مطالعه ی پژوهشی ساده ی راست مدارانه ( صادقانه ) و منصفانه کافی ست. افسوس که مطالعات روانپزشکی و روانشناسی جامعه نگر در ایران، از بند عافیت جویی های شخصی و محافظه کاری های جمعی کهنه و نخ نما شده ی هنوز رها نشده اند. تکرار چندباره ی پژوهش های انجام شده از سوی بیگانه گان، با اندکی دگرگونی در شمار یا روند مطالعه، تا چه اندازه درمان گر دردهای دیرپای این مرز پر گزند بوده و خواهد بود؟!؟

ای بس که نباشیم و جهان خواهد بود

نه نام ز ما و نه نشان خواهد بود

زین  پیش نبودیم و همان بود که بود

زان پس چو نباشیم ، همان خواهد بود

( خیام )

 

*روانپزشک و درمانگر مشکلات جنسی، زناشویی و خانوادگی

 

بنیان های همسرگزینی در آدمیان - بخش چهارم ( سانسور شده از روزنامه شرق - صفحه علم )

 

آشنایی با بنیان های همسر و خانواده گزینی در آدمی – بخش چهارم

 

 

گریزهای زیستی - تکاملی

 

 

ديويدسي‌گيري

 

برگردان : دکتر بهنام اوحدی*

 

www.iranbod.com

 

 

 

 

در مواردی زنان از روابط جنسی کوتاه مدت و یا یک رابطه ی فرازناشویی و یا روابط پیاپی و پشت سر هم و به ندرت آزمودن « چند مرد داری » سود می جویند.

این جایگزین های ناهمگون روابط تک همسری – که گزینه ی بیشتر زنان است – را باید به دور از تندروی های احساسی مورد بحث قرار داد. نکته ی مهم آن است که این روابط به زنان امکان و اجازه می دهد که منابع افزون تری برای خود و فرزندان شان به چنگ آورند و یا با جذاب ترین مردان از چشم انداز پیکری ، زناشویی داشته و ژن های بهتری برای فرزندان شان به ارمغان آورند.

 

راهبردهای همسر گزینی جایگزین

 

 

با توجه به هزینه های بارداری، زنان به طور متوسط نگرانی ها و دوراندیشی های جنسی بیشتری نسبت به مردان دارند، اما گاهی آن ها نیز همانند مردان، درگیر روابط جنسی گذرا و کوتاه مدت می شوند. به نظر می رسد که برخی زنان توان بالقوه ی همانند زایی ( تولید مثلی ) خود – یعنی همان خواسته های آمیزشی شان – را برای آغاز کردن روابط با مردانی که جز در این شیوه ، حاضر نیستند با آن ها به سر ببرند، به کار می گیرند.

برتری بخشی ( ترجیح ) مردان به گونه ای واژگون، به سوی روابط و همسر گزینی های کوتاه مدت است و گوناگونی ( تنوع ) جنسی یک نیاز بنیادین پدید می آورد که برخی زنان از آن برای آماج اقتصادی یا دیگر سودهای مادی بهره می گیرند. بسیاری از دیگر زنان ، آن هنگام پا به روابط جنسی کوتاه مدت می گذارند که ببینند که در سایه ی این گونه روابط گذرا ، یک توان بالقوه برای دیرپا ساختن این رابطه هم وجود دارد؛ بنابراین ، این چنین می نمایاند که زنان گهگاه از سکسوالیتی به گونه ی یک ابزار برای آغاز رابطه با یک شریک جنسی بالقوه ی زناشویی پایدار بهره می گیرند.

در پهنه ای که بیشتر مردان نمی توانند یا نمی خواهند سرمایه گذاری دراز مدتی روی زنان داشته باشند یا در زمینه هایی که سرمایه گذاری روی فرزندان از منابع زن و خویشاوندان او انجام می شود، گزینه های همانندزایی و  آمیزشی زنان ممکن است به طور عمده بر پایه ی همسر گزینی های کوتاه مدت پایه گذاری شود.

گزینه های زنان در این پهنه ها به گونه ای سیستماتیک ارزیابی نشده اند، اما پیش بینی می شود که به دلایلی که پیش تر بیان شد ( همچون برتری ایمنی )، این گزینه ها به گونه ای نیرومند از ویژگی های پیکری و فرومونال مردان اثر پذیرفته باشد.

 

 

آمیزش فرازناشویی

 

آمیزش فرازناشویی ، حتا در گونه های تک همسری ( مونوگاموس ) شایع است. آمیزش فرازناشویی و زن پیشکشی – که در آن مرد نگاه داری والدانه از فرزندان مرد دیگری را انجام می دهد – در واقع بسیار بیشتر از آن که آدمیان عادی اجتماع بتوانند باور کنند، شایع است. بیرکهد و مولر در 1996 ارزیابی نمودند که برای گونه های پرندگانی که در آن ها آینده نگری و دوراندیشی جنس نر، به افزایش نرخ زنده ماندن فرزندان می انجامد، در حدود پانزده درصد فرزندان از آمیزش فرازناشویی مادرشان پدید آمده اند. در این گونه ها ، همسرگزینی زنانه در پرتو تناسب و تعادلی بین به دست آوردن ژن های بهتر و بالاتر برای فرزندان و بنابراین نرخ مرگ و میر کمتر، در برابر خطر رها شدن از سوی همسر به دنبال رسوایی احتمالی آمیزش فرا زناشویی رخ می دهد.

        

تاکنون یک ارزیابی قطعی درباره ی نرخ زن پیشکشی در آدمی انجام نشده است، با وجود آن که کاملا رخ می دهد. ایسوک – ویتاله و مک گویر در 1988 دریافتند که در حدود بیست درصد زنان آمریکایی درگیر شدن در دست کم یک گرایش فرازناشویی را گزارش نموده اند که برخی از این روابط به بارداری انجامیده است. بلیس و بارکر در 1990 دریافتند که آغاز فرآیند بی وفایی در زنان بیشتر در حول و حوش هنگام تخمک گذاری آن ها رخ می دهد.

در این نمونه ، آن ها دریافتند که هفت درصد آمیزش های هنگام تخمک گذاری با مردی جز همسرشان بوده است؛ جالب آن که زنان در این آمیزش ها، کمتر از هنگامی که با همسر اجتماعی شان آمیزش داشتند، خواهان مصرف قرص های ضد بارداری بودند. با وجودی که نتایج قطعی تا این هنگام به دست نیامده است، اما به نظر می رسد که برخی مردان از سوی همسران شان درباره ی بزرگ کردن فرزندان مرد دیگری فریب داده می شوند. از مطالعات فلین در 1988 ، بلیس و بارکر در 1990 ، گائولین، مک بورنی و بریکمن – وارتل در 1997 و مک بورنی ، سیمون ، گائولین و گلیبتر در 2002، این گونه زن پیشکشی نا آگاهانه در حدود ده درصد موارد گمان زده می شود.

به هر حال ، این مباحث پیچیده اند و نرخ چنین رخدادی به گونه ای چشمگیر بسته به جایگاه اجتماعی – اقتصادی و ایستار فرهنگی ، تفاوت دارد. برای نمونه ، ساس ، مولر ، چاکرابورتی و اوت در 1994 نرخ بی پدر – مادری ( بی والدی ) را در اتریش یک درصد بیان نمودند، اما دیگران این نرخ را در جایگاه اجتماعی – اقتصادی پایین، بیشتر از بیست درصد گزارش کرده اند. ممکن است برخی از این مردان، از بی والدی فرزندانی که دارند بزرگ شان می کنند ، آگاهی داشته و از دیدگاه فنی زن پیشکش نبوده باشند.

پویایی های آمیزش های فرازناشویی زنان به نظر می رسد که از دگرگونی ها و فراز و فرودهای هورمونی اثر می پذیرد. به ویژه، زنان به طور کلی تغییرات سیستماتیکی را در خیال پردازی و گیرایی ( جذابیت ) جنسی به مردان برون زناشویی شان نشان می دهند که از طریق ویژگی های وابسته به جنس و در حول و حوش هنگام تخمک گذاری شان رخ می دهد.

زنان فقط دوست ندارند که در این هنگام به خیال پردازی دست بزنند و در واقع گهگاه درست در این هنگام درگیر یک رابطه ی فرا زناشویی می شوند؛ چرا که آن ها در این هنگام به فرومون های مردانه ، حساسیت و کشش بیشتری دارند. گانگستاد و تورن هیل دریافتند که رایحه ی مردانی که چهره ی متقارن دارند، از سوی زنان گیراتر و آمیزشی تر از مردانی که چهره شان تقارن کمتری دارد، ارزیابی شده است. البته این امر فقط در هنگام دوره ی تخمک گذاری زنان صادق بوده است.

 

 

*روانپزشک و درمانگر مشکلات جنسی ، زناشویی و خانوادگی

 

بنیان های همسرگزینی در آدمیان - بخش سوم ( روزنامه شرق - صفحه علم )

 

 

آشنایی با بنیان های همسر و خانواده گزینی در آدمی – بخش سوم

 

 

گیرایی، گواه ژن های گران

 

 

 

ديويدسي‌گيري ، يا كوب‌وي‌ژيل و جنيفر بايردكراون

 

 

برگردان : دکتر بهنام اوحدی*

 

 

www.iranbod.com

 

 

مردان کامیاب و سرفراز از چشم انداز فرهنگي و اجتماعی، اغلب متكبر و متكي به خود هستند و بهتر مي‌توانند دلبستگي‌ها و خواسته‌هاي همانند آفرینانه ( توليد مثلي ) خود را پيگيري كنند. اين افراد اغلب داراي شریکان زندگي چندگانه مي‌شوند، به جای اين كه به يك زن و فرزندان او بسنده كنند.

زنان افزون بر آزمندی (جاه طلبي)، سخت كوشي و چيرگي اجتماعي، در شریک آینده ی زندگی شان به دنبال ثبات هيجاني- عاطفي و سوگيري خانوادگي هستند و براي مهرباني، فهم، درك و هوش يار زندگي خود ارزش ويژه‌اي پیش چشم و ذهن مي نشانند. در واقع، برای زنان فقط جايگاه، چیرگی و کامیابی اجتماعي جاي همه‌ي اين ويژگي‌هاي سرنوشت ساز را پر نمي‌كند. اين امر در كشورهاي غربي آشكارتر به چشم مي‌آيد.

زنان همچنين به سلامت پیکري و توانايي بدني شريك آینده ی زندگی شان، به گونه‌اي كه بتواند از گزند و آسيب ديگر مردان به آن‌ها و فرزندشان پیشگیری کند، بها مي‌دهند.

بسيار‌ي از زنان، مردانی را برتری مي‌بخشند كه بتوانند يك صميميت، نزديكي و ارتباط راضي كننده‌ي هيجاني- عاطفي را پديد آورده و به پيش برند؛ هرچند اين در ظاهر، بيشتر يك تجمل و خواست افزون مي‌نمايد تا يك نياز و ضرورت.

با در نظر گرفتن وجه تمايز و تفاوت تجمل از نياز، برتری بخشیدن به اين گونه روابط، بيشتر در طبقه‌ي متوسط و متوسط به بالاي فرهنگ‌هاي غربي ديده مي‌شود تا همین طبقه های اجتماعی – اقتصادی در ديگر فرهنگ‌ها و يا طبقه‌ي كارگر همان جوامع غربي.

ما نمي‌گوييم كه پيشرفت نزديكي و صميميت در بين زوج ها، در زنان فرهنگ‌هاي غيرغربي مهم برشمرده نشده يا بدان برتری بخشیده نمي‌شود، اما به هر حال يك اولويت و تقدم در تصميم‌گیری هاي همسرگزيني براي بسياري زنان همچون زنان فرهنگ غرب نيست. در بسياري بافت‌هاي غيرغربي، زنان بيشتر بر زنده نگاه داشتن فرزندان شان تمركز مي‌كنند تا پيشبرد نزديكي و صميمت با شوهران شان.

 

گیرایی پیکري و ژن‌هاي خوب

 

 

در ادبيات كلاسيك و نوول‌هاي رومانتيك و عاشقانه، مرد نخست داستان تقريباً هميشه مردي تندرست، چيره در جامعه و خوش تيپ و گیرا ( جذاب ) است. در واقع، در پشت برتری بخشیدن به همسر گیرا ، مفهومي‌ زيست شناختي پنهان  است.

باوري وجود دارد كه نه تنها فرزندان مردان خوش چهره تر، زيباتر خواهند شد و در آينده به احتما‏ل بهتر و آسان تر ازدواج خواهند كرد، بلكه به احتمال فرزندان سالم تري هم نسبت به فرزندان ديگر مردان خواهند بود.

به بيان ديگر، ويژگي‌هاي پیکري‌اي را كه زنان در مردان گیرا تشخيص مي‌دهند، نشان دهنده‌هاي سلامتي ژنتيك و پیکري مردان است، درست همانند بلندي پرهاي مرغ مگس خوار.

زنان به ويژه به دنبال قد و قامت بلندتر از متوسط، هیکل تنومند و ورزشكارانه ( اما نه بيش از ‌اندازه عضلاني و تن گزافه سازی شده )، تناسب‌ اندام ( نسبت كمر به باسن  برابر با 9/0 ) و شانه‌هاي پهن‌تر از باسن هستند. آن‌ها چهره ‌هايي با چشمان بزرگ تر از متوسط، ناحيه‌ي لبخند بزرگ و استخوان‌هاي گونه و چانه‌ي برجسته را مي‌پسندند.

به نظر آن‌ها اين ويژگي‌هاي پیکري، نشانه‌ي پرگونه گی ( تنوع ) ژنتيكي كامل تر، رویارویی ( مقاومت ) بيشتر در برابر عفونت‌ها و بيماري‌ها، و بنابراین، تندرستی پیکری بیشتر و بالاتر است.

براي نمونه، استخوان‌های برجسته ی گونه، نشانه‌ي سطوح هورمون های مردانه ( آندروژن ) بالاتر در سنين بلوغ است. بروز عفونت‌ها در اين سنين مي‌تواند اين سطوح آندروژني را سركوب كند و بدين ترتيب برجستگي گونه‌ها را كاهش دهد.

ثابت شده كه فردي كه چهره اي با نماي نامتقارن‌تري داشته باشد، كنشمندی پیکری ( فعاليت فيزيكي ) داشته و بيشتر رویاروی افسردگي، اضطراب و... بوده است.

بدين گونه مردان كوچك‌تر و كم زورتر هم کمتر احتمال دارد كه از سوي زنان به عنوان شريك جنسي گذرا و دیرپا ( پیمان زناشویی ) پذيرفته شوند.

زنان به گونه ی ناراست ( غیر مستقيم ) با فرآیندي شبيه به بوكردن رايحه‌ ( فرومون ) ها در دیگر جانوران و پستانداران از این وضعيت « برتري ايمني » مردان آگاه مي‌شوند؛ این رخداد، به ويژه در دومين هفته‌ي چرخه‌ي خونریزی ماهيانه شان - كه زاياتر مي‌شوند – پدیدار می شود.

هرچند چگونگی و شيوه‌ي همسان شدن سيستم ايمني مردان برگزیده شده از سوي زنان، با اين زنان هنوز هویدا نشده است.

 در قضیه ی مقاومت به بيماري‌ها، بهترين فرزندان فرجام پرگونه گی ( تنوع ) فراوان در ژن‌هاي سيستم ايمني هستند. زناني كه قرص‌هاي پيشگيري از بارداري خوراكي مصرف نمي‌كنند - یعنی تخمك گذاري داشته و آماده‌ي پذیرش تخم بسته شده ی جنین در رحم شان هستند - مرداني را دلپذيرتر و آميزشي‌تر گزارش كرده‌اند كه ژن‌هاي سيستم ايمني شان ناهمگون تر از ژن‌های خودشان بوده است.

چنين گزارش شده كه زناني كه با مردي با سيستم ايمني ناهمگون تر پیمان زناشویی داشته‌اند، شتابان تر - در عرض 2 تا 5 ماه - آبستن شده و بچه انداختن ( سقط‌  ) هاي خود به خودي كمتري داشته‌اند.

ارزيابي يك زن از گیرایی پیکری مردان، زیر ‌تأثير ارزيابي ديگر همتايان اوست. به ويژه، در مواردي كه ارزيابي ديگر زنان همرده‌ي او درباره ی مردي منفي باشد، ارزیابی او از آن مرد به شدت کاهش می یابد.

همچنين ديده شده كه ارزيابي زن درباره ی گیرایی پيكري مردان، زیر ‌تأثير چيرگي اجتماعي پیش چشم نشسته ( قابل مشاهده ) ی مردان قرار مي‌گيرد.

همچنين اين ارزيابي، زیر ‌تأثير چرخه‌ي عادت ماهیانه ی زن نیز هست؛ بنابراین، زنان پیرامون هنگام تخمك گذاري شان، مردان داراي چهره هاي مردانه‌تر را مي‌پسندند، در حالی كه در ديگر هنگام ‌ها مردان دارای سیماي زنانه را دوست دارند.

همچنین زنان داراي گیرایی پیکري، در مقایسه با زنان معمولی، مردان مردانه‌ و نرینه تر را به عنوان يار جنسي دیرپا، گیراتر ارزيابي کرده و به سوی آن ها کشش زناشویی دارند؛ چرا که به احتمال، خانم‌هاي گیرا و زيبا بهتر مي‌توانند كوشش‌هاي همسر گزينانه‌ي اين مردان – كه با خطر ترك كردن همسر و یار در درازای زندگي پر فرازشان همراه است - را به كوشش‌هاي پدري تبديل كنند. در کل، ارزيابي زنان از گیرایي مردان پيچيده است و در چرخه‌ي خونریزی ماهیانه شان دگرگون مي‌شود.

 

 

منبع : مجله پژوهش های جنسیت

 

 

*روانپزشک و درمانگر مشکلات جنسی ، زناشویی و خانوادگی

 

پانزدهمین دوره ی کارگاه آموزشی تخصصی سکسولوژی بالینی و سکس تراپی دکتر بهنام اوحدی

 

 

                                              به نام پرودگار بخشنده ی مهربان

 

در راستای بهداشت ، سلامت و امنیت جنسی - زناشویی و خانوادگی و کاهش و پیشگیری از آسیب های روانی - جنسی - اجتماعی ، پانزدهمین دوره ی کارگاه آموزشی تخصصی  « سکسولوژی بالینی و سکس تراپی  » دکتر بهنام اوحدی از روز پنج شنبه ۲۰ خرداد ماه - بر پایه ی سرفصل به روز شده ی این کارگاه برای سال ۱۳۸۹ - به گونه ی هفتگی ، از ساعت ۸ بامداد تا ۱۲ نیمروز برگزار خواهد شد. 

در این کارگاه پنجاه ساعته ی تخصصی ، که در دوازده جلسه ی چهار ساعته ، برای دانش جویان و دانش آموختگان رشته های روان پزشکی ، روان شناسی ، مشاوره ، پزشکی ، مددکاری ، علوم تربیتی ، حقوق ، فلسفه ، جامعه شناسی ، مردم شناسی و انسان شناسی برگزار خواهد شد ، کلیه ی مباحث و مشکلات جنسی - زناشویی ، ازدیدگاه های سکسولوژی ، سکس تراپی ، روانپزشکی ، روانشناسی بالینی ، مشاوره خانواده ، پیکر شناسی ( آناتومی ) ، کارکرد شناسی ( فیزیولوژی ) ، زنان و زایمان ، یورولوژی ( جراحی کلیه و مجاری ادراری - تناسلی ) ، اندوکرینولوژی ( غدد و هورمون شناسی ) ، فرهنگی و تاریخی تدریس خواهد شد.   

دانش جویان و دانش آموختگان خواهان شرکت در این کارگاه پنجاه ساعته می توانند برای ثبت نام به نشانی تهران ، خیابان ولی عصر ، رو به روی پارک ملت ، بین کوی آرامش و خیابان ناهید غربی ، ساختمان صورتی ، طبقه چهارم ، واحد ۲۷ ، کلینیک روانپزشکی و درمان مشکلات جنسی - زناشویی و خانوادگی دکتر بهنام اوحدی مراجعه نموده و یا با تلفن های ۲۲۰۳۸۵۳۲ ، ۲۲۰۳۸۵۳۳ ، ۲۲۰۵۵۳۵۶ ، ۲۲۰۵۳۸۱۷ ، ۲۲۰۱۷۳۷۱ و ۰۹۱۳۱۱۷۰۶۲۴ تماس بگیرند.

بدیهی ست به دلیل محدودیت ظرفیت شرکت کنندگان کارگاه به بیست نفر، اولویت به ترتیب ثبت نام مراجعان خواهد بود.

به شرکت کنندگان در این کارگاه ، گواهی شرکت در کارگاه آموزشی پنجاه ساعته ی تخصصی سکسولوژی و سکس تراپی ویژه ی مشاوران و درمانگران داده خواهد شد.

 

 

بنیان های همسرگزینی در آدمیان - بخش دوم ( روزنامه شرق - صفحه علم )

 

 

 

آشنایی با بنیان های همسر و خانواده گزینی در آدمی – بخش دوم

 

 

به دنبال مرد دانا، توانگر و سرفراز

 

 

 

ديويدسي‌گيري ، يا كوب‌وي‌ژيل و جنيفر بايردكراون

 

 

برگردان : دکتر بهنام اوحدی*

 

 

www.iranbod.com

 

 

همسر گزيني در آدميان

 

 

درآدمي نيز ، چه مرد و چه زن ، همسرگزيني از الگوي ديگر پستانداران پيروي مي‌كند. مردان به شدت براي دستيابي به همسر برتر يا همسران پرشمارتر پیشی مي‌جویند، اما در همین حال، بسياري از مردان براي رفاه فرزندان شان وقت گذاشته و سرمايه گذاري مي‌کنند.

این والدي مردان ، پويايي گزينش جنسي را پيچيده تر مي‌سازد. افزون بر پیشی جویی مرد با مرد و گزینش از سوی زنان، پیشی جویی و ستيزه جويي زنان با زنان و گزینش از سوي مردان نيز شايع است.

برگزيدن همسر برتر و شناخت‌هاي اجتماعي همراه با آن و رفتارهاي زنان و نيز مردان بر بهره جويي از پتانسيل ها و سرمايه گذاري های همانندآفرینی بنیان گذاشته شده است.

پتانسيل همانندآفرینی، توانايي افراد براي سرمايه گذاري در رشد، پرورش و شایستگی ‌هاي همانندآفرینی و اجتماعي فرزندان است و سرمايه گذاري های همانندآفرینی ، به کار گرفتن اين پتانسيل ها براي فرزندان است.

در بيشتر پستانداران، روابط جنسي كوتاه  مدت هستند. سرمايه و وقت گذاری نرها ، درازای این دوره‌ي بالقوه را افزايش مي‌دهد؛ به گونه اي كه در آدمی مي‌تواند به دهه‌ها نيز بينجامد.

به طور كلي ، زنان از روابط كوتاه مدت دوري مي‌جويند، چرا كه هزينه‌هاي بالقوه آن (خطر عفونت‌هاي آميزشي، ريسك بارداري و بي‌ارزشي نسبت به همسري بلند مدت) بر منافع بالقوه آن (دريافت برخي منابع، آوردن فرزند با ژن خوب) مي‌چربد.

دقيقاً الگويي واژگون در مردان دیده می شود و هويداست كه سودهای اين روابط كوتاه مدت براي مردان (نبود مسئوليت و سرمايه گذاري والدي همزمان با پاسداشت توانايي بالقوه‌ي همانندآفرینی) بر هزينه‌هاي بالقوه‌ي آن (خطر عفونت‌هاي آميزشي، سرمايه گذاري برخي سرچشمه ها ) مي‌چربد.

هنگامي‌كه مردان متعهد به يك رابطه‌ي بلند مدت مي‌شوند، هزينه‌ها افزايش يافته و بنابراين ،  اندازه و درجه‌ي گزينش افزايش مي‌يابد. بيشتر مردم از چنين الگوهايي آگاه نيستند ، اما در عمل اين گونه رفتار مي‌كنند.

 

 

همسر گزيني زنان

 

 

منطق تكاملي نشان مي‌دهد كه براي زن، يك يار و شريك دیرپا با ژن‌هاي خوب و پتانسيل همانندآفرینی (توليد مثلي) لازم و نيز داراي ميل و دلبستگي به صرف وقت و سرمايه گذاري براي همسر و فرزندان، بهترين گزينه و حالت ممكن است.

چنين مردي بايد منابع مالي و اجتماعي خوبي براي بچه‌ها داشته باشد. جایگاه اجتماعي – اقتصادی و کامیابی‌هاي فرهنگي مي‌تواند نماد و بيانگر اين منابع باشد.

 

 

مردان کامیاب و سرفراز

 

 

نرهاي چیره (غالب) در گونه‌هاي پريمات‌ها، پاسداري بيشتري از همنوعان خود مي‌نمايند و غذاي بهتر و بيشتري را به دست مي‌آورند.

بديهي ست جايگاه اجتماعي مردان هم يك برتری بخشی (ترجيح) مهم براي گزینش (انتخاب) از سوي زنان است. هر چند جايگاه اجتماعي از يك فرهنگ به فرهنگ ديگر متفاوت است.

مردان دارای توانمندی و کامیابی‌هاي اجتماعي، نفوذ فراوانی در جامعه داشته و بر منابعي كه مورد توجه زنان است، چیرگی و كنترل دارند و نيازهاي زنان و فرزندان را بهتر بر آورده مي‌نمايند. يعني به عبارت ديگر، این گونه مردان، پتانسيل همانندآفرینی (توليد مثلي) بيشتري نسبت به ديگر مردان دارند و زنان مي‌پندارند كه آن‌ها اين توانايي‌ها و دارایی‌ها را در راستای رفاه و خوشبختی دودمان وخانواده‌ي خود صرف مي‌كنند.

دليل هم كاملاً هويداست: در همه‌ي فرهنگ‌هاي مورد مطالعه، فرزندان مردان توانمند و کامیاب مرگ و میر (مورتاليته‌) پايين تري دارند و از سلامتي پیکری و رواني بالاتري برخوردارند و در بزرگسالي بیشتر عمر مي‌کنند.

در بسياري از فرهنگ‌ها، گزینشي كه از سوي زنان انجام می شود، زير نفوذ و اثر پذیرفته از خواست ها و دلبستگي‌هاي خويشان آن‌هاست.

براي نمونه، در كيپ سيگيس كنيا، گسردگی زمين و گله‌ي دام مردان، تأثير زيادي در گزینش از سوي زنان جوان و خانواده‌ي آن‌ها دارد؛ چرا كه زمين و گله به معناي خوراک و توانگری (غذا و ثروت) و بنابراين بروز پايين‌تر بيماري در زنان و فرزندان آن‌هاست.

زنان زیر تأثير  اندازه و كيفيت منابعي كه از سوي همسرشان فراهم می‌شود، تصميم مي‌گيرند كه به زناشويي ادامه دهند يا ندهند. نبود پشتیبانی لازم و کافی، و فراهم آوردن ناكافي منابع ضروری در بسياري از جوامع، عامل مهم طلاق و جدايي بوده است.

شريك زناشويي رويايي و ايده آل زنان در بیشتر موارد با يار واقعي كه با او ازدواج مي‌كنند، اصلا همخواني ندارد؛ چرا كه بسياري از زنان در رقابت با ديگر زنان عقب مي‌مانند و از سوي مردان ايده آل شان برگزيده نمي‌شوند.

در ارزيابي شيوه‌هاي همسر گزيني، ، در همه‌ي فرهنگ‌ها، زنان « دورنما و چشم‌انداز اقتصادي خوب » را بيشتر از مردان پیش چشم و ذهن می نشانند. وجود آزمندی (جاه طلبي) و سخت كوشي در يار زندگي، براي زنان مهم‌تر از مردان است؛ شايد بدين دليل كه اين دو ویژگی، نمادي از پتانسيل همانند آفرینی (توليد مثل) ‌هستند كه به کامیابی و سرفرازی فرهنگي – اجتماعی و اقتصادی مي‌انجامند.

زنان در يك ارزیابی بيست ساله بيان داشتند كه جايگاه اجتماعي- اقتصادي براي شان از ديگر ويژگي‌هاي مهم‌تر است. اين واقعيت را سه نفر از هر چهار خانم بيان داشتند. هر چند گذشته از سن، نژاد و جايگاه اجتماعي – اقتصادي، زنان بیشتر خواستار مرداني هستند كه دانش آموخته‌تر بوده و پول بيشتري در می آورند و اين موارد را به سيماي گیرا و زیبا برتری می بخشند. هر چند به هر حال، ارزيابي سود و زيان هم انجام مي دهند تا ببينند شاهين ترازو به كدامین سو سنگيني مي‌كند.

 

به هر حال کامیابی و سرفرازی فرهنگي شوهر يك نياز و ضرورت برشمرده مي‌شود و ديگر ويژگي‌ها يك تجمل. زنان انگليسي سه برابر مردان انگليسي و زنان ژاپني سي‌ و يك برابر مردان ژاپني به دنبال ايمني مادي و اقتصادي بوده‌اند.

چه در نوول‌هاي نو معاصر و چه در نوول‌هاي رمانتیک كلاسيك، اغلب هميشه مرد نخست داستان، يك مرد مسن، توانگر و قدرتمند در اجتماع است كه در پايان با زن يا دختر داستان ازدواج مي‌كند.

 

در بررسي‌ها آشكار ديده شده كه زناني كه با مردان مسن‌تر و دانش آموخته‌تر ازدواج كرده‌اند، فرزندان بيشتري داشته‌، و كمتر احتمال داشته كه جدا شوند. همچنین سطوح بالاتري از رضايت زناشويي را نسبت به زناني كه با مردان جوان‌تر و كم دانش تر ازدواج كرده‌اند، داشته‌اند.

 

 

منبع : مجله پژوهش های جنسیت

 

*روانپزشک و درمانگر مشکلات جنسی ، زناشویی و خانوادگی

 

بنیان های همسرگزینی در آدمیان - بخش نخست ( روزنامه شرق - صفحه علم )

 

 

آشنایی با بنیان های همسر و خانواده گزینی در آدمی – بخش نخست

 

 

ناهمگونی در همانندآفرینی

 

 

دکتر بهنام اوحدی*

 

www.iranbod.com

 

 

ديويدسي‌گيري ، يا كوب‌وي‌ژيل و جنيفر بايردكراون از دانشگاه ميسوري كلمبيا « دگرگونی همسرگزيني و خانواده سازی آدمی  » را به گونه ای همه سونگرانه ارزیابي كرده‌اند.

اين ارزیابی، نظريه‌ي تكامل و پژوهش‌هاي تجربي درباره ی همسر و خانواده گزيني را از گونه‌هاي نا انساني تا آدمی بازبيني نموده و به دستاوردهای در خور ژرف اندیشی رسيده است.

 

 

همسر گزيني در گونه‌هاي نا انساني

 

داروين و والاس هر يك به گونه ای جداگانه مكانيزم نخستين يعني « گزينش طبيعي » را كشف كردند كه دگرگونی های تكاملي را در درون هرگونه پديد آورده و به پيدايش گونه‌ي نویني مي‌انجامد. داروين همچنين مكانيزم‌هاي ديگري را كه درون گونه‌ها رخ مي‌دهند و فاكتورهاي اساسي تكامل تفاوت‌هاي جنسي را كشف كرد. اين مكانيزم‌ها « گزينش جنسي » ناميده شده‌اند.

اين گزينش شامل پیشی جویی درون اعضاي همجنس بر سر جفت‌ها و گزينش مو شكافانه و دقيق شريك زندگي است.

شايع‌ترين پويايي در همسرگزیني، پیش جویی نرها با يكديگر براي به دست آوردن همسر و پيروزي در برگزیدن ماده‌هاست. اما چرا اين پويايي تا اين‌اندازه شايع است؟ داروين در سال 1871 گزينش جنسي را بیان کرد ، اما هویدا نساخت که چرا نرها گرایش دارند كه بر سر جفت‌هاي شان رقابت كنند و چرا ماده‌ها انتخاب كننده ترند.

پس از يك سده ، ويليامز در سال 1966 و تريورز بيان کردند كه هر گونه تفاوت جنسي در گرایش براي پیش جویی يا برگزیدن ، به طور عمده – اما نه اختصاصي – به ميزان سرمايه گذاري هر جنس در مسئله ی والدي بستگي دارد.

آن جنسيتي كه سرمايه گذاري والدي بيشتري را به دوش مي‌كشد، يك  همانندآفرینی ( توليد مثلي ) مهم براي اعضاي جنس رو به رو  مي‌شود و اين يك دليل پیشی جویی اعضاي با سرمايه گذاري كمتر والدي (اغلب نرها) بر سر اعضاي با سرمايه گذاري والدي بيشتر (اغلب ماده‌ها) است. بدين‌گونه اعضاي با سرمايه‌گذاري والدي بيشتر خواهان و خريدار بيشتري دارند.

 

 

ناهمگونی هاي جنسي در نرخ و آهنگ همانندآفرینی

 

ناهمگونی هاي جنسي در اين زمينه ، بر پایه ی محدوديت های زيست شناختي همانند آفرینی نرها و ماده‌ها در درازای عمرشان است.

بدين گونه كه محدوديت پستانداران ماده با درازای دوره‌ي بارداري و نیز دوره‌ي شيردهي پس از زايمان ارتباط دارد، اما  محدوديت پستانداران نر با شمار ماده‌هايي هویدا مي‌شود كه پستانداران نر مي‌توانند به آن‌ها دستيابي جنسي داشته باشند.

بنابراين در يك فصل همانندآفرینی، جنس ماده به گونه ی معمول يك فرزند مي‌آورد، در حالي كه جنس نر - كه در پیشی جویی براي دستيابي به جنس ماده پيروز و كامياب بوده است - مي‌تواند فرزندان فراواني پديد آورد.

اين امر بدان دليل است كه جنس ماده سرمايه‌ي فراواني براي امر والدي مي‌گذارد، در حالي كه جنس نر چنين سرمايه‌اي نمي‌گذارد. چنين حالتي در بيش از 95 درصد گونه‌هاي پستانداران ديده مي‌شود.

سوگيري‌هاي رفتاري وابسته‌ي اين امر، ترجيح نرها براي داشتن همسر‌هاي پرشمار و نيز گوناگونی در برآمدهای همانندآفرینی نسبت به ماده‌هاست. برخي نرها فرزندان بسياري پديد مي‌آورند و برخي هرگز فرزندي ندارند؛ اين پويايي است كه بر پیشی جویی نر با نر را  مي‌ افزاید.

 

نسبت جنسيتي عملياتي

 

 نسبت جنسيتي عملياتي ، نسبتي از نرهاي کنشگر، به ماده‌هاي کنشگر از دیدگاه جنسي در يك جمعيت مشخص بارور و زاياست كه به نرخ و آهنگ همانندآفرینی بستگي دارد. در يك جمعيت كه بسياري از ماده‌هاي بالغ از دیدگاه جنسي چون نرها، با يك نسبت جنسي واقعي يك به يك وجود دارند، هرگونه ناهمگونی جنسي در نرخ و آهنگ  همانندآفرینی ، اين نسبت جنسيتي عملياتي را دگرگون خواهد كرد.

پستانداران نر يك نرخ بالقوه‌ي همانندآفرینی پرشتاب‌تر از ماده‌ها دارند و بنابراين به گونه ی معمول شمار نرهاي پذيرا از لحاظ جنسي ، بسیار بيشتر از ماده‌ها در بيشتر جوامع است.

سوگيري پدیدآمده به افزایش پیشی جویی با نر در دستيابي به يك شمار محدود ماده‌ي پذيرنده‌ي آميزش خواهد بود. پیش جویی نر  با نر ، شرايطي را پديد مي‌آورد كه در آن برگزیدن ماده‌ها دگرگون مي‌شود.

در گونه‌هايي كه ماده‌ها يك نرخ و آهنگ همانندآفرینی شتابان تري دارند (براي نمونه، گونه‌هايي كه نرها روي تخم‌ها مي‌خوابند) اين ماده‌ها هستند كه پیشی مي‌جویند و اين نرهايند كه برمي‌گزینند.

 

همسرگزيني

 

 

از آن جا كه ماده‌ها نسبت به نرها گرایش بيشتري به سرمايه گذاري در امر والدي دارند، برگزیدن از سوي ماده‌ها شايع‌تر از نرهاست. اين امر در گونه‌هاي پرندگان، حشرات، ماهي‌ها، خزندگان و پستانداران نشان داده شده است.

يك دستاورد گزینش از سوي ماده‌ها، دگرگونی ویژگی های گزافه آميز نرينه است؛ همانند آن چه درباره ی درازای پرهاي دم پرنده‌ي نر مرغ مگس خوار ديده مي‌شود كه گزینش از سوي پرنده‌ي ماده بر پایه ی آن انجام مي‌شود (درست مانند آن چه درباره ی دم طاووس نر ديده مي‌شود).

  اين چنين ویژگی هایی ، نشان دهنده‌ي سلامتي ژنتيكي و فيزيكي نر و توانايي او براي به دست آوردن غذا و سرمايه گذاري والدي در پیش چشم و ذهن پرنده‌ي ماده است.

سلامتي ژنتيكي و فيزيكي پرنده‌ي نر وابسته به « برتري ايمني » آنان است كه آن‌ها را نسبت به عفونت‌هاي انگلي زيست بوم محلي شان مقام مي‌سازد. چنین پیش چشم و ذهن نشسته که ‌برتري ايمني توارث پذیر است و بنابراين فرزندان این گونه نرهاي دارای ویژگی های گزافه آميز- پرهاي بلند دم- بيشتر عمر مي‌كنند.

 

*روانپزشک و درمانگر مشکلات جنسی ، زناشویی و خانوادگی

 

 

گزیده گویی من درباره ی یکی دیگر از ناهمگونی های مردان با زنان !

 

 

در بیان ناهمگونی های مردان با زنان ، تاکنون گزیده گویی های فراوانی گفته شده؛ این یکی را هم - با لحاظ کپی رایت ( ! ) - از من بشنوید که از آموزه های سالیان اخیر کار « زوج و خانواده درمانی » و « سکس تراپی » ام، است و آن را بدین گونه ، دیشب برای دوستان اس ام اس کردم:



« مردان با اندیشه ی شهرت به خواب می خزند و با اندیشه ی شهوت برمی خیزند؛
زنان با اندیشه ی شهوت به خواب می خزند و با اندیشه ی شهرت برمی خیزند !! ( بهنام اوحدی )  »




( مومنت ! زیاد گیر بدهید، خدا شاهده، به همین سوی لپ تاپ قسم، این « ناهماهنگی زناشویی ( Marital Discord ) را ریز ریز ، مفصل به جزئیات ، با شرح و تفضیل می نویسم، تا از فرق سر تا زیر ناف، سرخ شوید !!! )

 

هشداری جدی درباره ی خطر « فروپاشی ازدواج و خانواده در ایران در دو دهه 1390 و 1400»

 

 

 

با توجه به نرخ شتابان رشد جدایی، طلاق و روابط فرازناشویی - که فرجام نبود همخوانی جنسی، شخصیتی، خلقی، اضطرابی ، وسواسی و... بین همسران است - باید به گونه ای جدی نسبت به خطر

« فروپاشی ازدواج و خانواده در ایران در دو دهه 1390 و 1400»  هشدار داد.

نرخ واقعی طلاق در تهران، از 44% و در کلانشهرها از 33% گذر کرده و در هیچ شهرستانی (حتا یزد) زیر 21% نیست.

چرا که در ایران، « رت باتلر » ها و « ملانی » ها همدیگر را برمی گزینند و « اسکارلت » ها و « اشلی » ها، یکدیگر را !!

 

 

آشنایی با « اختلال وسواسی - اجباری » ( صفحه پزشکی روزنامه شرق - روانپزشک خانواده روی خط داغ )

 

آشنایی با اختلال وسواسی – اجباری : بخش نخست

 

آسیب شناسی وسواس

 

دکتر بهنام اوحدی*

 

www.iranbod.com

 

ویژگی نخست اختلال وسواسی – اجباری ( OCD ) ، وجود وسواس ها یا اجبارهای پی در پی و آن چنان سهمگین است که رنج و دشواری و ناراحتی چشمگیری برای فرد به بار می آورند. این وسواس ها یا اجبارها سبب از دست رفتن وقت شده و آسیب برجسته ای در روند معمول طبیعی زندگی ، کارکرد پیشه ای ، کنش های اجتماعی ، یا روابط آدمی پدید می آورند. بیمار دچار این اختلال ، ممکن است فقط وسواس فکری، فقط اجبار ، و یا هر دوی آن ها را با هم داشته باشد.

وسواس ، در واقع « اندیشه ها ، احساس ها ، تصویرها ، تکانه ها و یا صداها » ی بازگشت کننده ی مزاحم و مداخله کننده است؛ برخلاف وسواس ( Obsession  ) که یک فرآیند ذهنی ست ، اجبار ( Compulsion ) گونه ای « کنش و کردار » است. اجبار کنش و کرداری آگاهانه و بازگشت کننده ای همانند شمارش ، وسواسی ، پرهیز و ... است. بیمار دچار اختلال وسواسی – اجباری ، اغلب ( نه همیشه ) از نامنطقی بودن وسواس هایش آگاهی داشته و این وسواس ها یا اجبارها را ناهمنوا با خود ( ایگو دیس تونیک ) می یابد. به عبارت دیگر ، به آن ها به گونه ی یک کردار ناخواسته می نگرد.

هر چند کردار اجباری ممکن است کوششی برای کاستن از اضطراب همراه با وسواس فکری باشد ، اما واقعیت آن است که همواره به کم شدن این اضطراب نمی انجامد. ممکن است پس از کامل شدن انجام کردار اجباری ، اضطراب تفاوتی پیدا نکرده و یا حتا بیشتر شده باشد. هنگامی که آدمی در برابر انجام اجبار مقاومت می کند ، اضطراب افزایش می یابد.

اختلال وسواسی – اجباری ، چهارمین بیماری روانپزشکی پس از ترس ( فوبیا ) ، اختلالات مواد ، و اختلال افسردگی ژرف و سترگ است. اندازه ی شیوع « همیشگی ( مادام العمر ) » این اختلال ، در جمعیت عمومی در حدود دو تا سه درصد است. ده تا پانزده درصد بیماران سرپایی مطب ها و درمانگاه های روانپزشکی ، ممکن است دچار این اختلال تشخیص داده شوند. در بزرگسالان ، احتمال ابتلای مرد و زن به این اختلال یکسان است ، اما در نوجوانان ، پسرها بیشتر از دخترها دچار اختلال وسواسی – اجباری می شوند. میانگین سن آغاز این اختلال در حدود بیست سالگی است. دو سوم بیماران ، پیش از بیست و پنج سالگی علایم شان آغاز می شود و فقط در کمتر از پانزده درصد بیماران ، آغاز علایم تا پس از سی و پنج سالگی به تاخیر می افتد. اختلال وسواسی – اجباری می تواند در نوجوانی ، کودکی ، و حتا در دو سالگی هم نمایان شود. مجردها بیشتر از متاهل ها به این اختلال دچار می شوند؛ شاید این یافته بدان دلیل باشد که آدمیان وسواسی در نگه داشتن روابط شان مشکل داشته و در بسیاری موارد نامزدی شان به هم خورده یا پیوند برپاشده شان به جدایی می کشد. دچار دیگر اختلالات روانی بودن ، در کنار و همزمان با اختلال وسواسی – اجباری بسیار شایع است. شیوع تمام عمر دو اختلال افسردگی ژرف و سترگ و جامعه هراسی ( سوشیال فوبیا ) در بیماران دچار اختلال وسواسی – اجباری ، به ترتیب حدود شصت و هفت و بیست و پنج درصد است. اختلالات مصرف الکل و مواد ، اختلال اضطراب فراگیر ( GAD ) ، اختلالات شخصیت ، اختلال ترس ( فوبی ) های ویژه ، اختلال هول ( پانیک ) ، اختلالات خوردن ( پر اشتهایی و کم اشتهایی های عصبی ) ، اختلالات پیوستار خلقی دو قطبی ( به ویژه سیکلوتایمیا ) و کژخواهی و فرابارگی ( انحراف ) های جنسی از دیگر اختلالات روانپزشکی هستند که به گونه ی همزمان ( کوموربید ) با اختلال وسواسی – اجباری پیش چشم و ذهن می نشینند. همچنین تشنج های خفیف و ناهویدا ، نابهنجاری های نوار مغزی ( الکتروآنسفالوگرافی ) ، پیشینه ی شب ادراری بالای 10 سالگی ، تیک ها و دیگر اختلالات حرکتی نابهنجار ( توره و تیک های حرکتی دیرپا ) و اختلال کنترل تکانه ( ICD ) در مواردی با اختلال وسواسی – اجباری همراه و همبسته دیده می شوند.

آزمایه های بالینی فراوانی ، پشتیبان دخالت کژتنظیمی عصب – رسانه ی سروتونین و دستگاه سروتونرژیک مغز در پدیدار شدن علایم و نشانه های اختلال وسواسی – اجباری بوده اند ، اما تاکنون تنها شواهد اندکی درباره ی کژکاری عصب – رسانه ی نوراپی نفرین و دستگاه آدرنرژیک مغز در این اختلال پیش ذهن نشسته است.

تصویربرداری های انجام شده در بیماران دچار اختلال وسواسی – اجباری ، همگی بر این یافته همنوا بوده اند که کارکرد مدارهای عصبی مغز ، میان قشر مغزی حدقه ای – پیشانی ( اوربیتو فرونتال ) ، هسته ی دم دار ( کودیت ) و تالاموس دگرگون بوده است. همچنین در چندین مطالعه ی ارزیابی سوخت و ساز ( متابولیزم ) و گردش خون جایگاه های مغزی نشان داده شده که در بیماران دچار این اختلال ، کنشگری ( فعالیت ) جایگاه های پیشانی ( فرونتال ) ، گره های بنیادین ( بیزال گانگلیا ) و به ویژه هسته ی دم دار ، و بخش گردواره ( سینگولوم ) مغز افزایش داشته است. چندین مطالعه بیانگر کاهش اندازه ی دوسویه ی هسته های دم دار در بخش گره های بنیادین مغز بوده اند. مطالعه های فراوانی ، چنین گزارش کرده اند که درمان های دارویی و نیز شناختی – رفتاری ( CBT ) در برگرداندن این نابهنجاری های مرتبط با مسیر کورتیکواستریاتال مغز کامیاب و سرفراز بوده اند.

داده های وراثتی در دسترس درباره ی اختلال وسواسی – اجباری نشان داده است که این اختلال ، ریشه ها و سرچشمه های ارثی چشمگیر و برجسته ای دارد. اندازه ی همگامی دوقلوهای تک تخمکی بسیار بیشتر از اندازه ی همگامی دوقلوهای دوتخمکی است. در ارزیابی خانواده های بیماران دچار اختلال وسواسی – اجباری ، هویدا شده است که سی و پنج درصد از بستگان درجه نخست این بیماران نیز خود بدان دچارند. با این وجود، هنوز بر پایه ی این داده ها نمی توان اثر عوامل فرهنگی و رفتاری را بر چگونگی انتقال ارثی این اختلال بیان کرد. بنا بر ارزیابی های همه گیر شناختی انجام شده در اروپا ، آسیا و آفریقا ثابت شده که اندازه ی شیوع این اختلال در همه ی حوزه های فرهنگی یکسان بوده است. هر چند این اختلال در سیاه پوستان کمتر از سپیدپوستان یافت می شود که شاید ناهمگونی اندازه ی دسترسی به مراقبت های بهداشتی بتواند توجیه کننده ی این ناهمگونی ها در گزارش ها باشد.

   

 

*روانپزشک و درمانگر مشکلات جنسی ، زناشویی و خانوادگی